https://pamietajmy.bagna.pl Pamiętajmy o Mokradłach Mon, 05 Dec 2022 14:07:03 +0000 https://pamietajmy.bagna.pl en https://pamietajmy.bagna.pl/Glowna Sat, 09 Apr 2022 18:03:21 +0000 Pamiętajmy o Mokradłach https://pamietajmy.bagna.pl/Glowna &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; <img width="2644" height="1680" width_o="2644" height_o="1680" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/76de5fcbc5a2a5277898e544dbb83f2aa476b945f3a7114d7902bd75e2d55542/CamScanner-11-15-2022-22.10_2-kopia.png" data-mid="160588320" border="0" alt="Siemichocze" data-caption="Siemichocze" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/76de5fcbc5a2a5277898e544dbb83f2aa476b945f3a7114d7902bd75e2d55542/CamScanner-11-15-2022-22.10_2-kopia.png" /> <img width="1000" height="1232" width_o="1000" height_o="1232" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/4e720ae29a3121e0fe49f34532e8f01b815050c14ded4b1504ce32b79b670da9/CamScanner-02-03-2023-17.12_3.png" data-mid="167178413" border="0" alt="Turzycowe Błoto" data-caption="Turzycowe Błoto" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/4e720ae29a3121e0fe49f34532e8f01b815050c14ded4b1504ce32b79b670da9/CamScanner-02-03-2023-17.12_3.png" /> <img width="1142" height="2364" width_o="1142" height_o="2364" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/58abc384885664b71a81a9a0a68e839a405a014b02139528982e3395e672bf1a/CamScanner-11-15-2022-22.10_1.png" data-mid="161034813" border="0" alt="Mucharyniec i Nadbużańskie Polesie" data-caption="Mucharyniec i Nadbużańskie Polesie" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/58abc384885664b71a81a9a0a68e839a405a014b02139528982e3395e672bf1a/CamScanner-11-15-2022-22.10_1.png" /> <img width="1664" height="2584" width_o="1664" height_o="2584" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/71a6ebfdd8d3b26515485ef6e7d0160e76b49d912db2000d05bd542aa7deeb20/CamScanner-11-15-2022-22.10_5.png" data-mid="167841204" border="0" alt="Rzeka Mała" data-caption="Rzeka Mała" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/71a6ebfdd8d3b26515485ef6e7d0160e76b49d912db2000d05bd542aa7deeb20/CamScanner-11-15-2022-22.10_5.png" /> <img width="1000" height="655" width_o="1000" height_o="655" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/17415145da4029fed4b462751f92cdef19b796f83abd78df35f6ae9206e9b4a8/IMG_2901-2-kopia.png" data-mid="164499522" border="0" alt="Niemce" data-caption="Niemce" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/17415145da4029fed4b462751f92cdef19b796f83abd78df35f6ae9206e9b4a8/IMG_2901-2-kopia.png" /> <img width="1000" height="729" width_o="1000" height_o="729" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/cb1d0784b76f5d3bab27d2b093cdcf1b59324faf61bf71c88aa1f92e476ab560/czyze-skan.png" data-mid="167177749" border="0" alt="Czyże" data-caption="Czyże" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/cb1d0784b76f5d3bab27d2b093cdcf1b59324faf61bf71c88aa1f92e476ab560/czyze-skan.png" /> <img width="1920" height="2572" width_o="1920" height_o="2572" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/449d2c9e9d4bb5f649211ad279e6c553f27f83ec31c3d2eadd103288fa9228e3/CamScanner-11-15-2022-22.10_4.png" data-mid="160589369" border="0" alt="Jeziora Ośniańskie i Dolina Lenki" data-caption="Jeziora Ośniańskie i Dolina Lenki" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/449d2c9e9d4bb5f649211ad279e6c553f27f83ec31c3d2eadd103288fa9228e3/CamScanner-11-15-2022-22.10_4.png" /> https://pamietajmy.bagna.pl/Muszaryniec-content Fri, 08 Apr 2022 13:40:16 +0000 Pamiętajmy o Mokradłach https://pamietajmy.bagna.pl/Muszaryniec-content Mucharyniec i Nadbużańskie Polesie woj.lubelskie&nbsp; opiekun: Paweł Jowik pogranicze, wylewy, zatopiona cerkiew, kopuła źródliskowa, olędrzy, św. Onufry <img width="1142" height="2364" width_o="1142" height_o="2364" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/58abc384885664b71a81a9a0a68e839a405a014b02139528982e3395e672bf1a/CamScanner-11-15-2022-22.10_1.png" data-mid="160592543" border="0" data-scale="82" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/58abc384885664b71a81a9a0a68e839a405a014b02139528982e3395e672bf1a/CamScanner-11-15-2022-22.10_1.png" /> Nadbużańskie Polesie w przygranicznej gminie Sławatycze prawosławnym śpiewem opowiada historie rytmów rzeki i przepływów,sakralnych tajemnic i objawień, lokalnych wierzeń, ale też zanikających mokradeł i nieustającego osuszania. Historia przypływów i odpływów przeplata się z historiami migracji, osiedleń, zachowanych w pejzażu łąk zalewowych na których, w razie wylewajacych wód pobliskiego Bugu, pojawiają się łodzie z pobliskich olenderskich chat.&nbsp; <img width="2872" height="1614" width_o="2872" height_o="1614" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/047fecf3f2bb8670babc095db9a481ddb8651cf2e1de05da821b1316618e8217/Zrzut-ekranu-2022-06-29-o-15.12.00.png" data-mid="148218843" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/047fecf3f2bb8670babc095db9a481ddb8651cf2e1de05da821b1316618e8217/Zrzut-ekranu-2022-06-29-o-15.12.00.png" /> <img width="2866" height="1607" width_o="2866" height_o="1607" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/80f28b1d2b2cd4b3f347ac9cff9991b168ecd28d647cad016d73bf8eb46ff948/Zrzut-ekranu-2022-07-26-o-15.41.58.png" data-mid="148913839" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/80f28b1d2b2cd4b3f347ac9cff9991b168ecd28d647cad016d73bf8eb46ff948/Zrzut-ekranu-2022-07-26-o-15.41.58.png" /> <img width="2866" height="1604" width_o="2866" height_o="1604" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/818fd5ace9b95a2ae4252f0d02b81eab27e9b5a225ab5763e8a81bfd87366275/Zrzut-ekranu-2022-07-26-o-15.45.06.png" data-mid="148912324" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/818fd5ace9b95a2ae4252f0d02b81eab27e9b5a225ab5763e8a81bfd87366275/Zrzut-ekranu-2022-07-26-o-15.45.06.png" /> <img width="1000" height="564" width_o="1000" height_o="564" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/5c836d76a9599882316f35f1d3fd83ff6be6ab794315c4b6f6ffeb121e9dd3db/Zrzut-ekranu-2022-12-22-o-00.19.18.png" data-mid="162519985" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/5c836d76a9599882316f35f1d3fd83ff6be6ab794315c4b6f6ffeb121e9dd3db/Zrzut-ekranu-2022-12-22-o-00.19.18.png" /> <img width="2871" height="1609" width_o="2871" height_o="1609" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/acd7bd9164668533cfe149a3589b89f625f98ab9ee8f9e162a3d2208830bfb04/Zrzut-ekranu-2022-07-26-o-15.38.41.png" data-mid="148912447" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/acd7bd9164668533cfe149a3589b89f625f98ab9ee8f9e162a3d2208830bfb04/Zrzut-ekranu-2022-07-26-o-15.38.41.png" /> Spis treści: WstępŻycie rytmem wylewów Rzeka Bug w pieśni (wideo) Wspomnienia mieszkańców (audio) Oddolne archiwum (foto) Granice i zasieki Wycinka nadbużańskich łęgów Badania torfu W rytmie Bugu – Raport z badań etnograficznych 〜 Paweł zgłosił się do projektu z małym, ale owianym licznymi tajemnicami i opowieściami bagnem o nazwie Muszaryniec, położonym w jego rodzimej wsi. Okazało się jednak, że samo torfowisko to zaledwie mała część niezwykle złożonego, obfitującego w skomplikowane przepływy, rytmy, historie i pieśni bogatego systemu pogranicza społeczno-przyrodniczo-magicznego. O samym Muszaryńcu Paweł pisze tak: Muszaryniec - niewielkie mokradło w niedużym kompleksie leśnym, pośród pól i łąk środkowo-wschodniej Polski. Gdzieś, gdzie przebiega szereg granic i sąsiedztw. Południowe Podlasie sąsiaduje tu z Polesiem, Polska z Białorusią, cerkwie z kościołami, zwykła codzienność z tajemnicami. Tak jest i z Muszaryńcem, który ma drugą, swojską nazwę przekształconą przez miejscowych na Mucharyniec. Schował się ów Mucharyniec pośród leśnej gęstwiny i przez lata zmieniał swe kształty oraz rozmiary w opowieściach i legendach okolicznych mieszkańców. Także skrywał różne tajemnice, bo jak każde miejsce bagienne wzbudzał i nadal wzbudza ciekawość, a czasami też lęk. Dziś, gdy mamy dostęp do map i zdjęć satelitarnych wiemy, że kształt i rozmiar tego uroczyska są stałe, ale legendy o tajemnicach pozostają nadal żywe i jak to legendy trudno je weryfikować, a może wcale nie potrzeba... Jak wygląda to miejsce? Z powietrza prezentuje się jak wyspa w lesie, niczym atol na oceanie. Tyle, że przeciwnie do atolu, jest otoczony pierścieniem wody, a resztę powierzchni wokół i wewnątrz stanowi ocean lasu. No, może bardziej jezioro, bo ten kompleks leśny powierzchnią oceanowi nie dorównuje.&nbsp;Do uroczyska nie prowadzi bezpośrednio żadna wytyczona w tym celu droga. Wokół plączą się pośród sosen i jeżyn ścieżki leśne, z których wiele wytyczonych jest przez dziką zwierzynę. Stąd pewnie wzięły się opowieści o tym, że złe moce plączą drogi śmiałkom, którzy chcieliby to miejsce odwiedzić. A po cóż te złe moce miałyby drogi plątać? Może dlatego, żeby zatrzeć wszelki ślad po kaplicy na środku Muszaryńca, którą kiedyś, dawno, dawno temu pochłonęło bagno razem z modlącymi się wiernymi... A może złe moce chcą ukryć miejsce po kamieniu, który leżał nad brzegiem owej fosy otaczającej bagno, a na którym młodzieńcy wypasający niegdyś w lesie krowy widzieli odciski stóp Matki Boskiej? Kamień znajduje się dziś przy kościele w miejscowości Krzywowólka. Ślady stóp pasujące do świętej niewiasty trudno, mimo chęci, na nim odnaleźć, kaplica na torfowisku zbudowana raczej być nie mogła, ale moc legendy i opowieści pozostała. Wielką mocą Muszaryńca jest to, że odczarowuje trochę bagna. Pokazuje, że mimo tajemniczości i nawet grozy jaką mokradła w ludziach wzbudzają, to jest miejscem pięknym i ciekawym. Do tego jest tam połączenie dobra ze złem w ich odwiecznej walce. Złe moce nie dopuszczają łatwo nikogo w to miejsce, a dobre powodują za to, że śmiałkowie, którzy tam dotrą mogą spotkać łosie i jelenie z młodymi, kąpiące się i ocierające o drzewa dziki. W latach bardziej mokrych niż ostatnie nawet żurawie wyprowadzały tam lęgi, bo było bezpiecznie i nikt ich nie niepokoił. 〜 Paweł Jowik Mieszkaniec Krzywowólki, inżynier, który jak sam mówi, najpierw został pielęgniarką ludzi, a potem pielęgniarką drzew – ostatnio coraz więcej czasu poświęca tym drugim, dokształcając w dziedzinie arborystyki. Potrafi obsługiwać zarówno spawarkę, strzykawkę, jak i siewnik. Coraz bardziej czuje się rolnikiem, chociaż zupełnie nie konwencjonalnym – rozwija i eksperymentuje z metodami regeneratywnymi. Lokalny patriota, który po kilkunastu latach spędzonych w mieście wrócił w rodzinne strony, gdzie angażuje się w działania przyrodnicze i dba o lokalną pamięć. <img width="1000" height="667" width_o="1000" height_o="667" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/45c21ab54626be3ca740e472780885067cbd21b17d43993b14f17a03ccf87af1/DSCF0864.JPG" data-mid="158600601" border="0" data-scale="80" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/45c21ab54626be3ca740e472780885067cbd21b17d43993b14f17a03ccf87af1/DSCF0864.JPG" /> <img width="2870" height="1615" width_o="2870" height_o="1615" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/178d409af75b8968bf12c3f6f2a75750f54b212539d92285c9ca7d39efc16cb4/Zrzut-ekranu-2022-08-19-o-10.55.49.png" data-mid="151269385" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/178d409af75b8968bf12c3f6f2a75750f54b212539d92285c9ca7d39efc16cb4/Zrzut-ekranu-2022-08-19-o-10.55.49.png" /> <img width="2871" height="1596" width_o="2871" height_o="1596" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/84892ddb71b5ec8278e25876d42cde5d3a2c27ae298fd3a8d4b5735c359539be/zrzut-pom20-kopia.jpg" data-mid="207924875" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/84892ddb71b5ec8278e25876d42cde5d3a2c27ae298fd3a8d4b5735c359539be/zrzut-pom20-kopia.jpg" /> <img width="2880" height="1616" width_o="2880" height_o="1616" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/55cdd5bb059ca388bbaddf63e24750e9d5aeea0fc020330bfb12cfa3bab9ce37/11zrzut_pom.png" data-mid="207924767" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/55cdd5bb059ca388bbaddf63e24750e9d5aeea0fc020330bfb12cfa3bab9ce37/11zrzut_pom.png" /> Mucharyniec, jako mała wciąż częściowo nawodniona wyspa pośród okolicznych pól uprawnych, pozostałość dawnych, wszechobecnych w krajobrazie mokradeł, przypomina nam jak kiedyś wyglądały nadbużańskie tereny, a właściwie całe Polesie, które nazywane było przecież przez stulecia krainą bagien. Więcej o historii środowiskowej, osuszaniu Polesia i wielkich planach melioracyjnych przeczytać można m.in. dzięki badaniom prof. Sławomira Łotysza, np. tutaj: https://polesie2rp.wordpress.com/projekt/ lub w książce Pińskie błota. Natura, wiedza i polityka na polskim Polesiu do 1945 roku. (http://pinskieblota.lotysz.webd.pl/). Mimo wielkich projektów modernizacyjnych, oznaczających tutaj masowe osuszanie i melioracje, które bezpowrotnie przekształciły poleską krainę, podążając ścieżkami wśród maleńkich wiosek położonych nad samym Bugiem, wciąż można doświadczyć niezwykłego rzecznego, poolęderskiego świata kilku wsi i rozlewisk, którego codzienność podyktowana jest rytmem wylewów. Po sprowadzonych tutaj w XVI/XVII wieku osadnikach ostał się specyficzny typ architektury, z domami budowanymi na wzniesieniach – terpach, ale też cała kultura ‘życia z rzeką’, poznawania jej i oswajania. Miejscowości nadbużańskie wydają się z jednej strony ustanawiające swój własny czas i rytm życia wyjęty poza nowoczesność - kiedy przychodzi wiosenna powódź zdarza się, że przez kilka tygodni drogi są zalane, a zwyczajnym środkiem transportu stają się łodzie, które większość osób ma jeszcze w swoich stodołach - z drugiej strony wrażenie dynamizmu, ciągłej zmiany, oczekiwania na to, co przyniesie przepływ i nakładających się zróżnicowanych rytmów złożonej rzeczywistości, mąci poczucie spokoju i sielanki. Mieszają się tutaj wspomnienia i obawy związane z wysiedleniami i zmianami granic państw, różne wyznania i związane z nimi kulty, z opowieściami o tym, co przyniosła rzeka, przypływających ‘obcych’ z dalekich stron czy nadzieją na powtórzenia cudów. W opowieściach autochtonów wciąż żywe są np. niesamowite odnowienia świętych obrazów czy legenda o obrazie w Hannie wyłowionym z Buga przez flisaków, ale też pamięć o śmiertelnych wypadkach w rzece. Woda wydaje się mieć bardzo duże znaczenie w lokalnym życiu, a jednocześnie jej obecność jest czymś oczywistym i niepodważalnym. Rozmawiając z miejscowymi o wylewach i powodziach bardzo często można usłyszeć, że to normalne, zawsze tak było i że są do tego przyzwyczajeni, ale też przede wszystkim, że wiedzą jak żyć w zgodzie z tym, co przyniesie wodny rytm. Fascynujące są opowieści o praktykach umożliwiających codzienne życie w warunkach, które z zewnątrz można by uznać za kryzysowe - uważność na sygnały przyrody, po których poznać można, że ‘woda idzie’, rozlegający się wtedy we wsi stukot narzędzi w gospodarstwach, gdzie podnosi się obory, żeby uniknąć zalania zwierząt, wszechobecne poczucie oczekiwania, niepokoju, czasem połączonego z pewną ekscytacją. Ostatnia większa powódź miała miejsce już prawie 10 lat temu, a większe wylewy są coraz rzadsze - częściowo na pewno ułatwia to życie, ale usłyszeć można czasem też pewną tęsknotę za dawnymi czasami, kiedy więcej było życia w bezpośredniej bliskości z wodą; nie bez przyczyny pobrzmiewa też obawa o suszę. Co ciekawe, mimo wszelkich trudności, które powoduje rozlewająca się woda, próżno tu szukać nienawiści do niej i uporczywej chęci jej okiełznania, a raczej wyczuwa się pewien szacunek, fascynację i swego rodzaju familiarną relację - pełną tarć, koniecznych adaptacji i ciągłych negocjacji, ale jednocześnie wyjątkową i karmiącą. Odzwierciedlenie tej relacji jest zauważalne m.in. w pieśniach, zaskakująco bogatych lokalnych archiwach wizualnych i lokalnym języku. Mieszkańcy nadbużańskich terenów do opisu fragmentów rzeki, łąk, rozlewisk i innych elementów krajobrazu używają specyficznych nazw: przerwaniec, getto, studnie itd. (patrz: mapa). Bardzo często te lokalne nazwy własne używane są tylko w bezpośrednim sąsiedztwie danych miejsc, a w drugiej części wsi lub innej miejscowości mogą być nawet nieznane.&nbsp; Magdalena Siemaszko, 2023 Życie rytmem wylewów 〜 <img width="3754" height="1858" width_o="3754" height_o="1858" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/2008585111eb082ea0e8b152a6fbaa5fa3f8291c478055944096611bdfda0e63/IMG_20230203_134341.jpg" data-mid="170983791" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/2008585111eb082ea0e8b152a6fbaa5fa3f8291c478055944096611bdfda0e63/IMG_20230203_134341.jpg" /> Rzeka Bug w pieśni Nadbużańskie pieśni odkryła przed nami pani Karolina Demianiuk, śpiewaczka ze wsi Dołhobrody, która swoją niezwykłą pamięcią dotyczącą muzyki tradycyjnej a także zwyczajów, historii i kultury Polesia dzieli się z młodszymi pokoleniami poprzez uczenie śpiewu oraz liczne współprace z osobami dokumentującymi tradycje regionu. Śpiewa w języku polskim oraz ‘po naszomu’ – w gwarze pogranicza. fragmenty rozmów z panią Karoliną: <img width="2000" height="1188" width_o="2000" height_o="1188" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/9dbf876c8a5e28dd5b328f2f578dff12dbd207d2816eac21424f3d0c0f6434a5/DSCF7430-kopia-2.JPG" data-mid="166653822" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/9dbf876c8a5e28dd5b328f2f578dff12dbd207d2816eac21424f3d0c0f6434a5/DSCF7430-kopia-2.JPG" /> Wspomnienia Tadeusz Zieniewicz – mieszkaniec wsi Krzywowólka, który wspomnienia przechowuje w ramach tworzonego od kilkudziesięciu lat domowego archiwum wideo. Z nami podzielił się opowieściami podczas długich posiedzin w jego rodzinnym ogrodzie. <img width="1000" height="980" width_o="1000" height_o="980" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/9bd242920f1604383292e3c45ac6fcd779bfac5122de4821fcd8e9aca4743fd6/IMG_20220728_151435.jpg" data-mid="167177712" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/9bd242920f1604383292e3c45ac6fcd779bfac5122de4821fcd8e9aca4743fd6/IMG_20220728_151435.jpg" /> <img width="1000" height="667" width_o="1000" height_o="667" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/db81d5ed8aa637f2028f47828cab511c13c449b96662c94b3434ce14267f4383/DSCF7711-kopia.JPG" data-mid="159940747" border="0" data-scale="74" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/db81d5ed8aa637f2028f47828cab511c13c449b96662c94b3434ce14267f4383/DSCF7711-kopia.JPG" /> <img width="1000" height="646" width_o="1000" height_o="646" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/802cb5946466ee2a2ae054449f94b663982e46ce3a42851ec82a08d9b310a4cc/Zrzut-ekranu-2022-11-23-o-15.32.58.png" data-mid="159951269" border="0" data-scale="74" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/802cb5946466ee2a2ae054449f94b663982e46ce3a42851ec82a08d9b310a4cc/Zrzut-ekranu-2022-11-23-o-15.32.58.png" /> Oddolne Archiwum Pan Sławomir Pruniewicz od wielu lat kolekcjonuje, archiwizuje i publikuje fotografie pochodzące z domowych kolekcji mieszkanców gminy Sławatycze, wykonując przy tym ogromną pracę, rozpytując i dochodząc do tego kogo? gdzie? kiedy? jak? przedstawiają zgromadzone zdjecia. Możemy z nich dowiedziec sie wiele o codziennej rzeczywistości życia z rzeką – o spławianiu nią drewna, o spędzaniu nad nią czasu, o radzeniu sobie podczas sezonowych powodzi. <img width="2546" height="1787" width_o="2546" height_o="1787" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/41e501b226a95f971a750a7fd47bf23e3a1582cfd25a727d3f5e7ee536e25cf0/RELAKS-NAD-SOODOWNIA.jpg" data-mid="156100940" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/41e501b226a95f971a750a7fd47bf23e3a1582cfd25a727d3f5e7ee536e25cf0/RELAKS-NAD-SOODOWNIA.jpg" /> <img width="3510" height="2459" width_o="3510" height_o="2459" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/c9214eddc0aabfef95b51b87992bc4457ad77170d21556da7daa2fd457b840bd/RODZIN-KOZICKICH-I-SAWINSKICH-NAD-SOODOWNIA-KONIEC-LAT-50-TYCH1.jpg" data-mid="156100941" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/c9214eddc0aabfef95b51b87992bc4457ad77170d21556da7daa2fd457b840bd/RODZIN-KOZICKICH-I-SAWINSKICH-NAD-SOODOWNIA-KONIEC-LAT-50-TYCH1.jpg" /> 1,2 1. Relaks nad Sołodownią2. Rodzina Kozickich i Sławińskich nad Sołodownią – koniec lat 50-tych <img width="6000" height="4200" width_o="6000" height_o="4200" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/d58a02d32ca000b6bf2db7357db2bb55e61c6331b4eaffbaabcb05bbd2329f22/SAWATYCZE-NAD-BUGIEM-10.05.1917-ROK.jpg" data-mid="156100943" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/d58a02d32ca000b6bf2db7357db2bb55e61c6331b4eaffbaabcb05bbd2329f22/SAWATYCZE-NAD-BUGIEM-10.05.1917-ROK.jpg" /> 3. <img width="4200" height="2884" width_o="4200" height_o="2884" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/e502180c99f0ceb330f14e7852723846decacc5bda9239563d599f26342aae65/JANINA-I-STANISAW-JAROCCY-POWODZ-MOSCICE-DOLNE-LATA-70-TE.jpg" data-mid="156100932" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/e502180c99f0ceb330f14e7852723846decacc5bda9239563d599f26342aae65/JANINA-I-STANISAW-JAROCCY-POWODZ-MOSCICE-DOLNE-LATA-70-TE.jpg" /> <img width="4301" height="3010" width_o="4301" height_o="3010" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/a027b597a3c6c8e27eeaf6056064fb4bc653aacc592f473c08f3fd497b510209/RYBACY-Z-MOSCIC-DOLNYCH-1.jpg" data-mid="156100942" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/a027b597a3c6c8e27eeaf6056064fb4bc653aacc592f473c08f3fd497b510209/RYBACY-Z-MOSCIC-DOLNYCH-1.jpg" /> 4,5 &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp; 3. Sławatycze nad Bugiem, 10 maja 1917 4. Janina i Stanislaw Jaroccy – powodz w Mościcach Dolnych, lata 70. 5. Rybacy z Mościc Dolnych <img width="5348" height="3761" width_o="5348" height_o="3761" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/171c58dff6fcbcee13dbee0d688c4a5e8679b1003df5fae3ec0ba5ce48b440b7/Binduga-w-Kuzawce-skad-drewna-wysyanego-droga-wodna-do-Gdanska-lata-30-te.jpg" data-mid="156100931" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/171c58dff6fcbcee13dbee0d688c4a5e8679b1003df5fae3ec0ba5ce48b440b7/Binduga-w-Kuzawce-skad-drewna-wysyanego-droga-wodna-do-Gdanska-lata-30-te.jpg" /> 6. <img width="3978" height="2788" width_o="3978" height_o="2788" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/91301c9bd7d6286b6c568060bc50f3ff4660a89a7ae1a1ddf78d3a3d3b00dc20/MOSCICE-DOLNE-LATA-60-TE-1.jpg" data-mid="156100935" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/91301c9bd7d6286b6c568060bc50f3ff4660a89a7ae1a1ddf78d3a3d3b00dc20/MOSCICE-DOLNE-LATA-60-TE-1.jpg" /> 7. <img width="6514" height="4151" width_o="6514" height_o="4151" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/7036423af958e5b448baf97483b5e9490387372a50668caa930354481d395551/moscice-dolne-powodz-lata-70-te-1.jpg" data-mid="156100937" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/7036423af958e5b448baf97483b5e9490387372a50668caa930354481d395551/moscice-dolne-powodz-lata-70-te-1.jpg" /> <img width="3980" height="2784" width_o="3980" height_o="2784" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/b04b3b856dbe611281099a8fc89ab4327002bd24d8abe34ae3bd66b1f81900d4/MIECZYSAWA-PRUNIEWICZ-Z-KOLEZANKAMI-NAD-BUGIEM.jpg" data-mid="156100934" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/b04b3b856dbe611281099a8fc89ab4327002bd24d8abe34ae3bd66b1f81900d4/MIECZYSAWA-PRUNIEWICZ-Z-KOLEZANKAMI-NAD-BUGIEM.jpg" /> 8,9 <img width="2409" height="1710" width_o="2409" height_o="1710" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/ac428dff75cffcccb5c3e174d55c5764ecc29ea11b927f27b49fd79f1827b83e/JANINA-RADKIEWICZ-ZD.JARMOSZEWICZ-NAD-BUGIEM-LATA-II-WOJNY-SWIATOWEJ-1.jpg" data-mid="156100933" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/ac428dff75cffcccb5c3e174d55c5764ecc29ea11b927f27b49fd79f1827b83e/JANINA-RADKIEWICZ-ZD.JARMOSZEWICZ-NAD-BUGIEM-LATA-II-WOJNY-SWIATOWEJ-1.jpg" /> <img width="4181" height="2892" width_o="4181" height_o="2892" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/362d7e72cfb44a352ba7dbbfa3029596c2aa03a429ecd59526817154806cc63b/POWODZ-W-MOSCICACH-DOLNYCH-LATA-70-TE-1.jpg" data-mid="156100939" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/362d7e72cfb44a352ba7dbbfa3029596c2aa03a429ecd59526817154806cc63b/POWODZ-W-MOSCICACH-DOLNYCH-LATA-70-TE-1.jpg" /> 10,11 <img width="2105" height="3158" width_o="2105" height_o="3158" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/ca1b0b58f1202314ff69e422834d97c45b08870dfcbc2a5f5ad049692497f82a/NAD-SOODOWNIA--LATA-50-TE-1.jpg" data-mid="166432261" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/ca1b0b58f1202314ff69e422834d97c45b08870dfcbc2a5f5ad049692497f82a/NAD-SOODOWNIA--LATA-50-TE-1.jpg" /> <img width="2353" height="3334" width_o="2353" height_o="3334" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/5863a57813119fa4fa2fdb1ef7be07331d9f7ffd87e3a8023f05f0106ada7335/OD-LEWEJ_KAZIMIERZ-CHOMICZEWSKI-TADEUSZ-KOZICKI-TADEUSZ-CHOMICZEWSKI--NAD-SOODOWNIA-LATA-50-TE.jpg" data-mid="166432273" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/5863a57813119fa4fa2fdb1ef7be07331d9f7ffd87e3a8023f05f0106ada7335/OD-LEWEJ_KAZIMIERZ-CHOMICZEWSKI-TADEUSZ-KOZICKI-TADEUSZ-CHOMICZEWSKI--NAD-SOODOWNIA-LATA-50-TE.jpg" /> 12, 13 6. &nbsp;Binduga w Kuzawce – skład drewna wysyłanego drogą wodną do Gdańska, lata 30-te. 7. Mościce Dolne, powódz,&nbsp;lata 60. 8. Mościce Dolne, powódz, lata 70-te. 9. Mieczysława Pruniewicz z koleżankami nad Bugiem 10. Janina Radkiewicz (z domu Jarmoszewicz) nad Bugiem, lata II wojny światowej. 11.&nbsp;Mościce Dolne, powódz, lata 70-te. 12. i 13. Kazimierz Chomiczewski, Tadeusz Kozicki, Tadeusz Chomiczewski nad Sołodownią, lata 50. <img width="1994" height="1283" width_o="1994" height_o="1283" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/33929428a6987fe8211d1d60fde7d84264b557296c4f50b05a501d62ad251b11/DSCF0292-kopia.JPG" data-mid="166635813" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/33929428a6987fe8211d1d60fde7d84264b557296c4f50b05a501d62ad251b11/DSCF0292-kopia.JPG" /> Granice i zasieki Ostatni rok to duża zmiana w życiu nadbużańskich terenów – granica uzyskująca nowy wymiar i bezpośrednio wpływająca na codzienne życie materializacja polityki antymigracyjnej. Bug od wieków jest rzeką graniczną –wyznaczał granice państwowe, wojewódzkie, etniczne, kulturowe, w 2004 roku stał się także wschodnią granicą UE. Dla lokalnej ludności Bug to jednak nie tylko granica – rzeka w dużym stopniu bardziej łączyła, niż dzieliła, m.in. dzięki tradycjom flisackim i promowym, wykorzystywaniu jej jako tranzytu, a także międzynarodowej współpracy na lokalnym poziomie. Białoruskie czerwono-zielone słupki graniczne są dobrze widoczne na drugim brzegu rzeki i przypominają o bezpośrednim sąsiedztwie tego kraju. Obecnie teren przygraniczny uległ intensywnej militaryzacji w związku z sytuacją migracyjną na polskim odcinku granicy Białorusi z Unią Europejską. Przez wiele miesięcy granica na Bugu była intensywnie monitorowana i patrolowana, wzdłuż jej brzegów rozciągnięto zasieki z concertiny i drutu ostrzowego, zostały założone tymczasowe posterunki wojskowe, a jej obszar został włączony w strefę stanu wyjątkowego. Wszedł w życie zakaz poruszania się i przebywania w odległości kilkuset metrów od biegnącej środkiem rzeki granicy, który dotyczył zarówno turystów, jak i miejscowych niemieszkających bezpośrednio w strefie, a cały teren był patrolowany przez wojsko, policję i Straż Graniczną. Pojawiający się sporadycznie na tych terenach uchodźcy i migranci przybywający od strony Białorusi byli wyłapywani przez Straż Graniczną i często poddawani nielegalnym push-backom, czyli siłowemu zawróceniu do granicy białoruskiej. Mieszkańcy byli jednocześnie zniechęcani przez władze i służby mundurowe do pomocy uchodźcom. Sytuacja na badanym przez nas terenie nie była naznaczona aż taką intensywnością wydarzeń, ani nie była tak powszechnie kojarzona z kryzysem, jak w innych przygranicznych rejonach np. na Podlasiu. Prawdopodobnie miał na to wpływ fakt, że rzeka stanowi naturalną, trudną do przebycia przeszkodę na migranckim szlaku pieszym, była więc mniej intensywnie wykorzystywana jako miejsce przekroczenia granicy. Mimo tego tereny nadbużańskie były obszarem ścisłej kontroli przez wiele miesięcy w 2021 i 2022 roku. Wpłynęło to znacząco na sposób i intensywność korzystania z rzeki przez mieszkańców i turystów, m.in. w sezonie letnim zawieszone były bardzo popularne rejsy i spływy kajakowe. Rzeka znów silniej zaistniała w lokalnej świadomości jako granica, coś co raczej dzieli, niż łączy.&nbsp; Mimo zdjęcia ‘strefy stanu wyjątkowego’ militaryzacja strefy nadbużańskiej wciąż trwa, i obok wymiaru symbolicznego i bezpośredniego wpływu na życie ludzi oznacza też dużą ingerencję w przyrodę. Planowane zdjęcie zasieków z concertiny w rzeczywistości nie objęło większości terenów nadrzecznych, a na tych niewielkich obszarach, z których drut jest zdjęty, wciąż można znaleźć jego elementy pozostawione wśród roślinności. Takie zasieki to śmiertelna pułapka i poważna przeszkoda dla bardzo dużej liczby zwierząt, ograniczenie bardzo ważnego korytarza ekologicznego jakim jest rzeka i jej nadbrzeże. W rozmowach z mieszkańcami przewija się rozgoryczenie wynikające z ograniczeń związanych z barierą i zaniedbaniami służb. Nietrudno o informacje i zdjęcia dokumentujące umierające na drucie łosie czy sarny, mieszkańcy narzekają też na brak odpowiedzialności wojska za przestrzeń, objawiającą się chociażby w ogromnej ilości pozostawianych śmieci. W przypadku rzeki, jako dynamicznego ekosystemu ma to jeszcze większe znaczenie - zanieczyszczenie czy degradacja często łatwo znika z oczu, ale obejmuje swoim zasięgiem tereny położone znacznie dalej. 〜 <img width="2867" height="1596" width_o="2867" height_o="1596" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/d6eaa4b3bd0c7096fe989ebe3311f3fafc7a12cb3afe0984ddd76b362a380085/Zrzut-ekranu-2022-11-23-o-15.56.00.png" data-mid="166633863" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/d6eaa4b3bd0c7096fe989ebe3311f3fafc7a12cb3afe0984ddd76b362a380085/Zrzut-ekranu-2022-11-23-o-15.56.00.png" /> Wycinka nadbużańskich łęgów: czy granica państwa może się przesunąć? Wisienką na kopcu negatywnego wpływu ‘polityki obronności’ wydaje się być grudniowa wycinka nadbużańskich łęgów w gminie Sławatycze, w sąsiedztwie Monasteru św. Onufrego w Jabłecznej. Pierwsze doniesienia o wycięciu starych wierzb, olch i jesionów można przeczytać w lokalnej prasie: https://www.dziennikwschodni.pl/biala-podlaska/wczesniej-drut-kolczasty-teraz-masowa-wycinka-drzew-nad-bugiem-przyrodnicza-masakra,n,1000317562.html. Szczególnie dewastujące jest wyrywanie całych karp korzeniowych, mocno naruszające strukturę gleby i skarpy nadrzecznej; zniszczone zostały także stanowiska chronionego porostu odnożycy jesionowej. Najświeższe doniesienia ze stycznia tego roku mówią o podobnej wycince w okolicy Sobiboru pod Włodawą, która póki co została zgłoszona przez Wójta Włodawy na policję z podejrzeniem wykroczenia. Plotki rozchodzące się wśród mieszkańców i informacje udzielane przez służby i urzędników wskazują na to, że planowana jest wycinka na obszarze całego obszaru nadbużańskiego pasa przygranicznego i że jest to efekt prawa nakładającego obowiązek ‘utrzymywania widoczności w pasie granicznym’. Oznaczałoby to ogromną dewastację całego nadbużańskiego ekosystemu, chronionego kilkoma formami ochrony, zarówno Natury 2000 (Dolina Środkowego Bugu i Poleska Dolina Bugu), jak i Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery UNESCO „Polesie Zachodnie”.&nbsp; Podczas wizji terenowej usłyszałyśmy też brzmiące z pozoru surrealistycznie obawy mieszkańców, którym nie podoba się wycinka, o zmianę granicy państwowej i potencjalne wcielenie ich wsi do Białorusi, wynikające ze zmiany koryta Bugu. Granica państwa przebiega wraz z głównym nurtem Bugu, więc jeśli nurt się zmienia, zmienia się też granica. Rzeka nie jest tak stabilnym podmiotem jakby chciałaby tego państwowa polityka, a takie sytuacje miały już miejsce w historii wielokrotnie. Miejscowi opowiadają np. o łąkach na tzw. Przerwańcu, które za ich życia zostały ‘odzyskane’ z białoruskiego terytorium, po tym jak nurt rzeki ‘przerwał’ meander. Czasem zmiany w przebiegu rzeki były bardziej znaczące i bezpośrednio odczuwalne przez mieszkańców. Jedna z ważniejszych zmian w przebiegu koryta Bugu miała miejsce w 1821 roku. „Rzeka Bug (...) w czasie wylewu wód zmieniła swoje koryto. Nurt utworzył nowe koryto w miejscu rowem natenczas Zwanego. Stare koryto zamulone do tego stopnia, że w następnym roku wyschło całkowicie. Rzeka przesunęła się więcej jak na milę wzdłuż i na wiorstę wszerz. Zacząwszy od wsi Kuzawka aż do Monasteru Jabłczeńskiego. (...) Przesunęła się w związku z tym granica państwowa między Królestwem Polskim a Cesarstwem Rosyjskim. Kolonia Neudorf obecnie Mościce i wieś Nowosiółki zostały przestawione w przeciągu paru tygodni ze wschodniego na zachodni brzeg Bugu”. Prawdopodobnie była to jedna z największych udokumentowanych zmian biegu rzeki. W mniej drastycznym wypadku, wycinka tak mocno ingerująca w nadrzeczną skarpę i obejmująca tak duży obszar wzbudza obawy o znaczącą zmianę brzegu rzeki, która spowoduje zmiany w przepływie, ukształtowaniu skarpy i rytmie wylewów. Po raz kolejny nieprzemyślane działania władz podejmujących decyzje z dystansu mogą mieć katastrofalne skutki dla lokalnego świata, a mieszkańcy czują się ignorowani i bezsilni. 〜 Bug wspólny, Bug graniczny Piotr Jończyk Więcej o Bugu jako rzece granicznej możecie przeczytać w reportażu Piotra Jończka opublikowanym w Kulturze Liberalnej:&nbsp; https://kulturaliberalna.pl/2024/07/16/bug-wspolny-bug-graniczny/.&nbsp;Nadbużańskie miejsca objęte projektem są też bohaterkami fotoreportażu&nbsp;Bug. Usługa fotograficzna. Mateusz Żaboklicki, Piotr Jończyk, dostępnego pod linkiem:&nbsp;https://kulturaliberalna.pl/2024/07/16/bug-usluga-fotograficzna/ <img width="1000" height="564" width_o="1000" height_o="564" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/5c836d76a9599882316f35f1d3fd83ff6be6ab794315c4b6f6ffeb121e9dd3db/Zrzut-ekranu-2022-12-22-o-00.19.18.png" data-mid="162519985" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/5c836d76a9599882316f35f1d3fd83ff6be6ab794315c4b6f6ffeb121e9dd3db/Zrzut-ekranu-2022-12-22-o-00.19.18.png" /> <img width="2871" height="1609" width_o="2871" height_o="1609" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/8f8804a0d3460768cf12090a4b03838de035a300395fbc36ff9353580c918c79/Zrzut-ekranu-2022-12-19-o-12.45.34.png" data-mid="162520065" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/8f8804a0d3460768cf12090a4b03838de035a300395fbc36ff9353580c918c79/Zrzut-ekranu-2022-12-19-o-12.45.34.png" /> Badania torfu Jak przystało na Mucharyniec i otaczającą go aurę tajemniczości, ustalenie jego środowiskowej historii wcale nie jest takie łatwe, jak byśmy chcieli. Wiemy, że obecnie siedlisko jest dość zdegradowane i z roku na rok staje się coraz suchsze. Bagno ma bardzo specyficzną fizjonomię, która na początku sugerowała nam powstawanie jako kopuła źródliskowa, co jest obecnie dość rzadko spotykanym rodzajem funkcjonujących torfowisk. Jednak kolejne wiercenia i analizy, przeprowadzone przez zaprzyjaźniony zespół z Lubelskiego Uniwersytetu Mokradłowego wydają się temu przeczyć. Żeby powiedzieć coś więcej potrzebujemy dalszych badań - dogłębniejszych analiz próbek torfu i datowania bezwzględnego, które pomoże ustalić wiek pokładów. <img width="1000" height="667" width_o="1000" height_o="667" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/79bf9bf3f67330882f1c3478cfaff75f363797aa1e766d3db813dbadf8804477/DSCF7237-kopia.JPG" data-mid="159951573" border="0" data-no-zoom="true" data-draggable src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/79bf9bf3f67330882f1c3478cfaff75f363797aa1e766d3db813dbadf8804477/DSCF7237-kopia.JPG" /> <img width="1000" height="667" width_o="1000" height_o="667" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/3d2e637e67ccfc72e172e53893b8ff38fafa2e7fce2d637ed7802c0268fcfd76/DSCF7256-kopia.JPG" data-mid="159951593" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/3d2e637e67ccfc72e172e53893b8ff38fafa2e7fce2d637ed7802c0268fcfd76/DSCF7256-kopia.JPG" /> <img width="1000" height="667" width_o="1000" height_o="667" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/d7279ddce55992f715dd95f00fcbacbcbf3d4fff2a5ebe39a2840bd700bc70fa/DSCF7297-kopia.JPG" data-mid="159951639" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/d7279ddce55992f715dd95f00fcbacbcbf3d4fff2a5ebe39a2840bd700bc70fa/DSCF7297-kopia.JPG" /> <img width="2232" height="1483" width_o="2232" height_o="1483" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/f6b12a91b4d2291a92fdb4abd21007744d9112ab9bedf5e56e23202267e2fdfc/Zrzut-ekranu-2023-01-25-o-19.06.30.png" data-mid="166004182" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/f6b12a91b4d2291a92fdb4abd21007744d9112ab9bedf5e56e23202267e2fdfc/Zrzut-ekranu-2023-01-25-o-19.06.30.png" /> <img width="1500" height="849" width_o="1500" height_o="849" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/9b88f0a2a0469466eb89515048c80c29bf75ea27a720b18ee9368cdabc0b076a/Zrzut-ekranu-2022-07-26-o-15.46.21.png" data-mid="166654192" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/9b88f0a2a0469466eb89515048c80c29bf75ea27a720b18ee9368cdabc0b076a/Zrzut-ekranu-2022-07-26-o-15.46.21.png" /> <img width="200" height="200" width_o="200" height_o="200" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" data-mid="166110331" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/200/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" /> Pełen raport z badań dostępny tutaj (PDF) W rytmie Bugu – Raport z badań etnograficznych terenów nadbużańskich i okolic torfowiska Mucharyniec (gminy Sławatycze, Tuczna i Hanna) &nbsp; 〜 &nbsp;〜 &nbsp;〜 autorka tekstów dotyczących Mucharyńca: Magdalena Siemaszkoredakcja: Piotr Jończyk materiały audiowizualne: Olga Roszkowska <img width="2868" height="1613" width_o="2868" height_o="1613" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/45c024ab957c7d9f3260be16c6efa0d5f4ec50466e15db52882bf3f598bd296e/Zrzut-ekranu-2022-07-26-o-15.40.36.png" data-mid="148912323" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/45c024ab957c7d9f3260be16c6efa0d5f4ec50466e15db52882bf3f598bd296e/Zrzut-ekranu-2022-07-26-o-15.40.36.png" /> https://pamietajmy.bagna.pl/Mala-content Tue, 19 Jul 2022 15:18:45 +0000 Pamiętajmy o Mokradłach https://pamietajmy.bagna.pl/Mala-content Rzeka Mała woj. Mazowieckie Opiekun: Daniel Petryczkiewicz bobry, dialog, regulacja, Dzieciak, Wody Polskie, fotografia, stajnie, przedmieścia <img width="1664" height="2584" width_o="1664" height_o="2584" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/a488f637b863444ca8700bf96702d74417507cbfba385d855b5e69ffc024331d/CamScanner-11-15-2022-22.10_5.png" data-mid="167841622" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/a488f637b863444ca8700bf96702d74417507cbfba385d855b5e69ffc024331d/CamScanner-11-15-2022-22.10_5.png" /> Mała rzeczka (a może rów?) położona na przedmieściach Warszawy, wokół której rozgorzały gorące dyskusje. Czy regulowanie, utrzymywanie i często bardzo drastyczne interwencje, których obiektami są też tysiące innych małych cieków w Polsce, to jedyna droga do naszego współbycia z rzekami? Proces debaty społecznej, partycypacyjnego projektowania scenariuszy, szukania kompromisów i budowania nowych narracji daje nadzieję na nieschematyczne rozwiązania, oparte o dobrą współpracę aktorów reprezentujących pozornie bardzo zróżnicowane pozycje. &nbsp; <img width="8819" height="4961" width_o="8819" height_o="4961" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/4e37e7c6d99d673c3c6b004c91479f892983c75b22d91ed6efcb45e7b16e72e2/DJI_0876.jpg" data-mid="166007740" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/4e37e7c6d99d673c3c6b004c91479f892983c75b22d91ed6efcb45e7b16e72e2/DJI_0876.jpg" /> Spis treści: Wstęp Mała która zdziczała. Rok później. (esej) Podgladanie mieszkanców Małej (wideo) Mała - przed i po Działania społeczno-badawcze Mała – biblioteka Mała (hist. Wierzbna) to prawobrzeżny dopływ Jeziorki o długości 16 km. Aktualnie ma początek we wsi Krzaki Czaplinkowskie. Historycznie zaczynała się w rozległych torfowiskach zlokalizowanych w środkowej części doliny którą tworzy. Nieomal na całej długości jest mocno przekształcona przez prace regulacyjne i meliorację. Większość doliny położona jest w Chojnowskim Parku Krajobrazowym. Pomimo degradacji naturalnego przebiegu z powodu wieloletnich, rozpoczętych prawdopodobnie jeszcze w XVIII wieku prac melioracyjnych, rzeka Mała zachowała w kilku miejscach stopniowo renaturyzujące się ekosystemy: bagna, rozlewiska, tereny wodno-błotne. Najcenniejsze występują w środkowej części doliny (8 – 12 km rzeki, gdzie planowana jest ochrona w postaci użytku ekologicznego), na obszarze Natura 2000 Łąki Soleckie PLH140055 (5 – 8 km rzeki) oraz w Rozlewisku i podmokłej Wielkiej Łące pomiędzy wsią Solec i uzdrowiskiem Konstancin-Jeziorna (3 – 5 km rzeki).Odkryłem Małą i Rozlewisko dzięki lockdownowi. Wędrówki i dewastacja Małej trafiła na czołówki mediów społecznościowych i kilku dużych magazynów ogólnopolskich. Nie potrafiłem znieść faktu, że woda ucieka przekopanym korytem a Rozlewisko umiera. Odbudowałem częściowo dwie tamy, dzięki czemu udało się powstrzymać wyschnięcie mokradeł. Jednocześnie – dzięki presji aktywistycznej i środowiska naukowego, udało się doprowadzić do dialogu z Wodami Polskimi. Przypadek Małej trafił pod opiekę projektu Pamiętajmy o Mokradłach CMOK, dzięki czemu zaczęły się rozmowy trójstronne: strony społecznej, przyrodniczej oraz Wód Polskich. Rozmowy wciąż trwają. Bobry, po ponad roku wróciły do Rozlewiska. Życie wybuchło zielenią. Pojawiły się ptaki, ryby, płazy. Jest rok 2022 – trwa susza a temperatury biją kolejne rekordy. Czekamy na trzecią już falę upałów tego lata. Rzeka wysycha a jedynymi enklawami wody i bioróżnorodności na rzece Małej są miejsca, gdzie gospodarują bobry. Niech tak zostanie.&nbsp; <img width="3024" height="4032" width_o="3024" height_o="4032" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/3c6b21f364d1e2aadbfb4a1bcbd37570abf6ebd3d62d669d9d654b44a8cc9356/IMG_6640-kopia.jpg" data-mid="160646028" border="0" data-scale="84" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/3c6b21f364d1e2aadbfb4a1bcbd37570abf6ebd3d62d669d9d654b44a8cc9356/IMG_6640-kopia.jpg" /> &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;<img width="2048" height="1365" width_o="2048" height_o="1365" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/d855c0c0264d04ed7b6bcf30680e49ec6bb9a38b1adc893bab9e922d5576faec/3Q5A4340-kopia.jpg" data-mid="160361674" border="0" data-scale="79" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/d855c0c0264d04ed7b6bcf30680e49ec6bb9a38b1adc893bab9e922d5576faec/3Q5A4340-kopia.jpg" /> Daniel Petryczkiewicz rocznik 1976. Fotograf, bloger, aktywista, pasjonat rzeczy małych, dzikich i lokalnych. Absolwent pierwszego rocznika Szkoły Ekopoetyki Julii Fiedorczuk i Filipa Springera przy Instytucie Reportażu w Warszawie. Zakochany w lokalnej rzeczce Małej i jej Rozlewiskach, które odkrył na nowo i o które walczy od ponad 2 lat. Z Małą uczestniczy także w programie Pamietajmy o Mokradłach. Współdziała i współpracuje z kolektywami: Siostry Rzeki, Alarm dla Klimatu, Stowarzyszenie Nasz Bóbr, Lasy i Obywatele, Jaki Będzie Las. Autor wystaw: Meandry 2015 oraz #NoBeautyInPlastic 2019 oraz Drzewa i Ludzie 2021.&nbsp;Laureat nagrody publiczności za projekt społeczny roku 2019 w plebiscycie portalu Ulica Ekologiczna. Inicjator spotkania twórczo-aktywistyczno-poetyckiego „Święto Wody” w Konstancinie-Jeziornej. Publikuje teksty i fotoreportaże o tematyce ekologicznej m.in. w Magazynie „Pismo” oraz Krytyce Politycznej. W 2023 roku został nominowany do&nbsp;Nagrody „Stołka” Gazety Wyborczej za ‘codzienną pracę na rzecz środowiska naturalnego oraz odwagę głośnego mówienia o degradacji terenów zielonych na południe od Warszawy’. Kontakt:FB: https://www.facebook.com/danielpetryczkiewicz/ Instagram: @daniel_petryczkiewicz <img width="2000" height="1334" width_o="2000" height_o="1334" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/411b87b6a2dc9babaa4265ceee7b4e247abcf3bbb1df3a0300a5067c14e53099/DSC02812.jpg" data-mid="160358576" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/411b87b6a2dc9babaa4265ceee7b4e247abcf3bbb1df3a0300a5067c14e53099/DSC02812.jpg" /> <img width="2048" height="1365" width_o="2048" height_o="1365" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/b26f3b7d116a158db45112b06fc48c2a0d5b31ec1aaeafda8c09d4b356f2db86/DSC09411.jpg" data-mid="160358618" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/b26f3b7d116a158db45112b06fc48c2a0d5b31ec1aaeafda8c09d4b356f2db86/DSC09411.jpg" /> <img width="3024" height="4032" width_o="3024" height_o="4032" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/77bed5bb12b1a0faa678f8e43f02b7a01be87a0f5423a496d6d04a6014ff90b4/IMG_6640.jpg" data-mid="160358898" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/77bed5bb12b1a0faa678f8e43f02b7a01be87a0f5423a496d6d04a6014ff90b4/IMG_6640.jpg" /> <img width="3024" height="4032" width_o="3024" height_o="4032" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/0e6a2cb8c1349fbf899396226e218815fa0f477f74c6f845b1a78978224c953b/IMG_9193.jpg" data-mid="160358940" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/0e6a2cb8c1349fbf899396226e218815fa0f477f74c6f845b1a78978224c953b/IMG_9193.jpg" /> <img width="3024" height="4032" width_o="3024" height_o="4032" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/3d3b3776d7b9189de9c4e70cec27fff9ec726a467ff7b8a08c6365e3903550bd/IMG_1992.jpg" data-mid="160358636" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/3d3b3776d7b9189de9c4e70cec27fff9ec726a467ff7b8a08c6365e3903550bd/IMG_1992.jpg" /> <img width="2048" height="1365" width_o="2048" height_o="1365" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/0f16a342250cf8f828de6da17a583a69be2042570bb39536ba08dd2ba66a76ff/DSC03499.jpg" data-mid="160359298" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/0f16a342250cf8f828de6da17a583a69be2042570bb39536ba08dd2ba66a76ff/DSC03499.jpg" /> <img width="3024" height="4032" width_o="3024" height_o="4032" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/4315e0689ef3c97b91799192c5f7f8beb766f726c14b1495bba051f02966f590/IMG_6647.jpg" data-mid="160646061" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/4315e0689ef3c97b91799192c5f7f8beb766f726c14b1495bba051f02966f590/IMG_6647.jpg" /> Mała. Rzeka, której nie było. Daniel Petryczkiewicz 2022 Nieco ponad dwa lata temu do Rozlewiska i nad Małą wjechała koparka w ramach prac utrzymaniowych prowadzonych na zlecenie Wód Polskich. Rozwalono tamy bobrowe, przekopano koryto, wykarczowano nadbrzeżną roślinność, z koryta wywleczono drzewa i konary. Ze zdziczałej w Rozlewisku rzeki zrobiono kanał odpływowy. Kiedy stałem pod złamaną Starą Wierzbą na ziemi rozoranej na szerokość sześciu metrówod koryta, płakałem. Chodziłem wzdłuż brzegu wypatrując śladu bobrów i dalej płakałem. Potem szedłem na ulicę i z Kobietami krzyczałem „jebać PiS”, ale to też nie pomagało. Czarna woda płynęła dalej bez przeszkód przeoranym korytem. Małej nikt nie znał. Nikt się za nią nie wstawił. Małej nikt nie opowiedział. Bez opowieści nie ma bytu. Postanowiłem, choć nie ma to pewnie żadnego sensu, że od tej chwili będę opowiadał Małą. Zacząłem od przecinków. Na czerni rozkopanego koryta, nieudolnie postawiłem pierwsze znaki. Spłukała je wysoka woda. Postawiłem kolejne. Rozbił je wszechwładny homo sapiens z wód narodowych. Zrozumiałem, że aby postawić prawidłowo przecinki, trzeba zacząć budować złożone zdania. Chodziłem wzdłuż koryta, przyglądałem się starym zapiskom Castor fiber. Oglądałem rozrzucone na brzegach litery, połamane zdania, przeorane metafory bezładnie leżące w uschniętych nawłociach. Słuchałem szmeru rzeki aby wyłowić zapomniane słowa. Castor fiber tworzy swoje opowieści tam, gdzie dźwięk wody ma odpowiednią częstotliwość. Chodziłem więc przez cały listopad i grudzień z uchem przy korycie, z nosem w czarnej ziemi. Woda opadała. Zamiast szmeru rzeki, coraz głośniej słyszałem pędzące w pobliżu samochody. Czułem się jak Leo Marx spod Konstancina w utraconym raju. Postanowiłem zasięgnąć rady doświadczonych pisarzy. Z Adamem Robińskim będziemy od tego czasu chodzić wzdłuż Małej jeszcze wiele razy, a rzeka stanie się czymś więcej niż bohaterką wspólnych wypraw – trafi do felietonu Adama w „Tygodniku Powszechnym”, a potem także do książki „Pałace na wodzie. Tropem polskich bobrów” – i to nie jako wzmianka, ale jako cały rozdział! Tymczasem wspólnie podglądaliśmy przepis na skuteczną interpunkcję w dobrej narracji. Na szczęście górny bieg Małej obfituje w piękne opowieści snute całkiem licznie przez Castor fiber. Na początku grudnia, zaopatrzony w solidny notatnik, zaostrzony ołówek oraz gumkę, postawiłem pierwsze przecinki, a potem nawet apostrof. Na wigilię opowieść popłynęła szeroko. Nie mogłem wymarzyć sobie lepszego prezentu. To był czas na postawienie kropki. Co prawda w słowie Mała nie ma „i”, ale to mi nie przeszkadzało. Kropka została postawiona. Rozlana opowieść pokryła się styczniowym lodem, a później śniegiem. W lutym „Magazyn Pismo” opublikował obszerny fotoreportaż o Małej i Rozlewisku mojego autorstwa. To było trochę jak pieczęć. Nie da się zaprzeczyć istnienia czegoś, o czym napisano w poważnych gazetach! 〜 <img width="1438" height="1584" width_o="1438" height_o="1584" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/4919635fa94c555174a3b86b46c1775098df451b77427351451b6c6a81eaf864/Zrzut-ekranu-2022-03-4-o-09.51.52.png" data-mid="160359778" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/4919635fa94c555174a3b86b46c1775098df451b77427351451b6c6a81eaf864/Zrzut-ekranu-2022-03-4-o-09.51.52.png" /> 〜 Czytanie Małej rozciągałem na całą jej 16,5 kilometrową długość. W zimie musiałemprzerwać opowieść w połowie. Ugrzęzłem w bagnie synekdoch wpadając pod cienki lódpękających metafor a buty skute kilkumilimetrową warstwą lodu ciążyły jak wciążnieprzeczytany Sebald. Na pocieszenie Mała pozwoliła mi na przeczytanie fragmentu z Rozlewiska do Konstancina, który czytałem stylem ślizgowym, biegnąć w biegówkach poświeżym śniegu, ledwo zdążając przed nocą. Odwilż pokazała moc interpunkcji. Jeden przecinek może zmienić zupełnie znaczenie zdania, ale dwa? Wywracają opowieść do góry nogami, nadając jej kompletnie nową jakość. Wielka Łąka stała się Wielkim Jeziorem, apotem lodowiskiem w Central Parku, choć niebo drapały wierzby na skrajach Łąki, a nie wieżowce Manhattanu. Wezbrane wody otoczyły las i Rozlewisko swoimi ramionami, jak na zdjęciu z 1958 r. – pierwszym pokazującym ten teren z lotu ptaka. Woda schodziła powoli. Opowieść dojrzewała. Kolejne czytanie Małej było spontaniczne. Wyjechałem z domu z zamiarem przechadzki od źródła do pierwszej tamy. 6 godzin później brodziłem w korycie Małej w Konstancińskim Parku Zdrojowym. Stopy miałem obtarte od woderów, woda do picia skończyła mi się w połowie drogi, a bateria w telefonie jeszcze wcześniej. Opowieść niosła mnie wczesnowiosenną, świeżą narracją. Kolejny raz przeczytałem całość rzeki od końca. Znałem już jednak zakończenie więc było mi nieco łatwiej, a Adam Robiński upierał się, że ujście rzeki jest zawsze ewidentne, za to źródła tajemnicze. Poszliśmy więc w kwietniu pod prąd. To był idealny czas na wspólne czytanie. Kwiecień to taki moment równowagi na rzece – woda już nieco opadła po roztopach, owady nie zdążyły się wykluć a chaszcze urosnąć. Czytanie pod prąd opowieści sprawiało nam wiele radości. Słowa homo sapiens splatały sięz interpunkcją Castor fiber. Błoto wybijało rytm. Zeszłoroczne turzyce szeleściły głośniej niż byśmy chcieli. Woda wlewała się do butów, a nawłocie przypominały kto rządzi w czwartejprzyrodzie. Trzeci raz czytaliśmy Małą latem, we trójkę. Małgosia Lebda, poetka, ultramaratonka, która w 2021 roku w aktywistycznym akcie „Czytanie wody” przebiegła 1.113 km wzdłuż Wisły. Rafał Siderski, twórca wizualny, fotograf, partner Małgosi w „Czytaniu wody”. I ja. Bogatszy o dwa i pół doświadczenia czytelniczego, które na wiele się nie zdało, bo rzeka w środku buchającego życiem i roślinnością lata to dużo większa wyzwanie niż wczesna wiosna a nawet zima, ze swoim kruchym lodem i zamarzającymi stopami. Ruszyliśmy o świcie od źródła, żeby po dwóch godzinach odczytać niecały kilometr! Wiedzieliśmy już, że to nie my będziemy dyktować warunki ale Ona. I krajobraz. Nagle przestaliśmy być wszechwładnymi istotami, które samozwańczo rządzą Ziemią. Musieliśmy się stać jak sarny, jak bobry, jak trzciny, jak pływające trawy, jak powalone przez rzekę białe topole i czarne olchy. Organiczni od stóp do głów, mokrzy nawet od pasa w górę, z zielonymi tatuażami rzęsy wodnej na policzkach. Rzeka pozwalała być w sobie, rozczytywać się, zatracać w lekturze. A na koniec– po 11 godzinach wędrówki, dała nam lekcję stwarzania. Czoło rzeki wypełniało suche koryto przed nami, a ja czułem jak narracje – te małe i te duże zaplatają się w litery, którenabierają sensu. Tworzy się opowieść. I płynie. Patrzyliśmy sobie z Małgosią i Rafałem w wilgotne ze wzruszenia oczy i czuliśmy, że nie tylko czytaliśmy ale i zostaliśmy odczytani. Opowieść o Rozlewisku i Małej istnieje dzięki interpunkcji. Bez niej nie byłoby wiosny i rozbuchanej dżungli, nie byłoby kosaćców żółtych i polującej na ryby czapli szarej. Brakowało tylko skrybów, którzy mogliby przejąć opowieść, snuć ją do końca świata. Czyżby moje zasady interpunkcji im nie odpowiadały? Martwiłem się całe lato choć mięta odurzała a palce drzew otwierały ścieżkę rozpoznając mnie na odległość. Nocą woda parowała. Niebo spadało na głowę z Perseidami. Tylko pokrzywy cały czas nieco obrażone nie dawały taryfy ulgowej. Nawłoć przekwitła. Mięta zakwitła jeszcze raz. Wywróciła się dzika wiśnia. Zieleń na liściach dębu zaczęła blaknąć, kiedy wchodząc do Rozlewiska rozpoznałem nie-ludzkie strofy. Moje litery rozlały się szeroko. Nie trzymał ich w ryzach żaden margines. Kropka była czarna i szczelnie trzymała koniec zdania. Nie było żadnych wątpliwości. Mogłem przekazać opowieść w prawowite ręce a raczej łapki uzbrojone w pławną błonę i sprawne pazury. Porocznej przerwie Castor fiber podjął wątek przerwany przez uzbrojonego w koparkę homo brutalus. Teraz jestem już tylko prostym czytelnikiem. Patrzę na rozgałęziające się wątki, miękkie zakola zdań, meandry metafor, kaskady znaczeń. Mogę tylko czytać, choć nie wszystko rozumiem. Nie potrzebuję. Ja byłem tylko epizodem w tej odwiecznej opowieści. &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;<img width="1594" height="1374" width_o="1594" height_o="1374" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/c2b9f19349769cd8b7d12911b49fc85973ff9e3b6841f52977bfb95eca429df1/Zrzut-ekranu-2022-03-4-o-09.51.58.png" data-mid="160359572" border="0" data-scale="64" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/c2b9f19349769cd8b7d12911b49fc85973ff9e3b6841f52977bfb95eca429df1/Zrzut-ekranu-2022-03-4-o-09.51.58.png" /> Podgladanie mieszkanców Małej Ważną czescią praktyki opiekunczej Daniela jest regularna obserwacja i dokumentacja mieszkanców zamieszkujących rozlewiska rzeki Małej – bobrów, dzików, ptaków, wydr, lisów. Dzieki zgromadzonym przez niego nagraniom możemy dowiedzieć się wiele o ich użytkowaniu i roli w tym wodnym ekosystemie, reakcji na zmiany które w nim nastepują, a nawet zrekonstruowac trasy ich przemieszaczania się po jego poszczególnych odcinkach. &nbsp; &nbsp; Mała – przed i po Równo dwa lata temu do Rozlewiska i nad Małą wjechała koparka w ramach prac utrzymaniowych prowadzonych na zlecenie Wód Polskich. Rozwalono tamy bobrowe, przekopano koryto, wykarczowano nadbrzeżną roślinność, z koryta wywleczono drzewa i konary. Ze zdziczałej w Rozlewisku rzeki zrobiono kanał odpływowy. <img width="611" height="408" width_o="611" height_o="408" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/4aa52e6b9fb7d66b805a2fe687b9104207180b31012754dce797202d9c97dc98/IMG_8412-kopia.jpg" data-mid="160642745" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/611/i/4aa52e6b9fb7d66b805a2fe687b9104207180b31012754dce797202d9c97dc98/IMG_8412-kopia.jpg" /> <img width="612" height="408" width_o="612" height_o="408" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/6a699d53a6ed4e8449220e2c8279ba4fb653502d16911ab47b8cd03eedf71636/IMG_8412-kopia-2.jpg" data-mid="160642749" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/612/i/6a699d53a6ed4e8449220e2c8279ba4fb653502d16911ab47b8cd03eedf71636/IMG_8412-kopia-2.jpg" /> <img width="1994" height="1181" width_o="1994" height_o="1181" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/e604ff0df1bae2c4a0c2ebe6e749a75b14ad657d82c2bbeb2d67f51f216b9a09/DSC04393-kopia.jpg" data-mid="166327629" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/e604ff0df1bae2c4a0c2ebe6e749a75b14ad657d82c2bbeb2d67f51f216b9a09/DSC04393-kopia.jpg" /> <img width="6019" height="4023" width_o="6019" height_o="4023" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/446e6b970ea28a62d8033d70a79175da932793636ccac6258141ad96003a882c/DSC00201.jpg" data-mid="167842296" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/446e6b970ea28a62d8033d70a79175da932793636ccac6258141ad96003a882c/DSC00201.jpg" /> <img width="842" height="537" width_o="842" height_o="537" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/22a8037be73855bb22d7a4d0f31a9d043c84c7772624fdad831c3d61ead140e4/IMG_3146.jpg" data-mid="167843326" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/842/i/22a8037be73855bb22d7a4d0f31a9d043c84c7772624fdad831c3d61ead140e4/IMG_3146.jpg" /> <img width="2048" height="2895" width_o="2048" height_o="2895" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/16e27effa43c39062a237f77d98f67c309bd6afbc1c47a9e55ac0db7d244a57e/cmyk-swieto-wody-300dpi-2048szer.jpg" data-mid="167842537" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/16e27effa43c39062a237f77d98f67c309bd6afbc1c47a9e55ac0db7d244a57e/cmyk-swieto-wody-300dpi-2048szer.jpg" /> <img width="2552" height="3579" width_o="2552" height_o="3579" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/386fbf2a022ac749c5a188aa99a337d55cf21cf6cfce8f303039cff4c69842ec/PLAKAT-spotkanie-Maa.jpg" data-mid="167842538" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/386fbf2a022ac749c5a188aa99a337d55cf21cf6cfce8f303039cff4c69842ec/PLAKAT-spotkanie-Maa.jpg" /> <img width="3024" height="4032" width_o="3024" height_o="4032" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/f80306f0e99cd21b8a3f6b185c36d9292aad9c8da28527395e494d7aa1b1c76f/IMG_7177.jpg" data-mid="167843599" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/f80306f0e99cd21b8a3f6b185c36d9292aad9c8da28527395e494d7aa1b1c76f/IMG_7177.jpg" /> Działania społeczno-badawczeO wszystkich działaniach Daniela Petryczkiewicza dookoła rzeki Małej nie sposób napisać. Jest ich mnóstwo i przybierają bardzo różny charakter, oprócz stałej obecności i nieustannego monitoringu, od intymnych spotkań i prywatnych eskapad dla gości specjalnych, po wycieczki edukacyjne, terenowe sympozja czy twórcze eksploracje wizualne, dźwiękowe i performatywne, a także dyskusje i debaty polityczne. W maju 2022 roku Daniel zaprosił nas do udziału w Święcie Wody, literacko-artystycznym wydarzeniu, które zorganizował, by w interdyscyplinarnym środowisku spotkać się dookoła Małej. Poezja miała szansę wejść w dialog z osobistą opowieścią, film i performens z bobrowym spacerem. W Konstancińskiej Hugonówce udało się połączyć rodzinną atmosferę, wysoką frekwencję publiczności oraz jakość wystąpień i walory wieloperspektywicznego namysłu. W czerwcu 2022, razem z panią Sołtys wsi Solec zorganizowałyśmy spotkanie “Scenariusze dla Małej”, na którym po raz pierwszy w historii konfliktów dookoła rzeki Małej, przy wspólnym stole w świetlicy wiejskiej usiadły osoby związane z Małą i reprezentujące różne interesy – przede wszystkim mieszkańcy okolicznych wsi oraz przedstawiciele zaangażowanych w działania instytucji, np. Wód Polskich. Najważniejszymi celami były rozmowa, wymiana informacji (m.in. poprzez dzielenie się doświadczeniami i prezentacjom ekspertów), zmapowanie listy wyzwań i potrzeb związanych z rzeką, kanałem i wylewami oraz zbudowanie sojuszu na rzecz wypracowania i wdrożenia niezbędnych rozwiązań. Mamy poczucie, że wszystkie te cele udało się spełnić przynajmniej częściowo. Co najważniejsze, osoby reprezentujące wszystkie biorące udział w spotkaniu instytucje oraz część mieszkańców i mieszkanek zadeklarowały gotowość do dalszej wspólnej pracy nad rozwiązaniami. Podsumowanie, razem z mapą kluczowych lokalizacji dostępne jest tutaj: https://docs.google.com/document/d/1uHy9KQ1fEjsThHHOgDhpbL_VfPTVEg9I/edit?pli=1. Obecnie najważniejszym zadaniem jest wykonanie wyczerpującej ekspertyzy hydrogeologicznej, umożliwiającej zaproponowanie konkretnych scenariuszy zaopiekowania terenu nad Małą, które planujemy przedstawić na kolejnym lokalnym spotkaniu. 〜 W ramach zajęć terenowych na Uniwersytecie Warszawskim studenci i studentki pod kierunkiem dr hab. Wiktora Kotowskiego badali torfowiska i łąki nad Małą, co pozwoliło na wstępne zrekonstruowanie historii środowiskowej tego terenu i rozpoznanie zmian, jakie zaszły na przestrzeni lat.&nbsp; Dzięki pomiarom poziomu wody w rożnych punktach badanego obszaru, określeniu poziomu terenu i jego spadku (niwelacja), analizom miąższości i rodzaju torfu, opisie roślinności oraz naukowemu rozumowaniu połączonemu z wyobraźnią, udało się zrozumieć krajobraz torfowiska i jego strefowanie, a także wpływ rowów i zabudowań na zmiany zachodzące w stosunkach wodnych i siedliskach. Rozlewiska nad Małą przez setki lat obejmowały dość stabilnie trwające torfowisko, które teraz charakteryzuje się specyficznym strefowaniem, gdzie obszary silnie przesuszone sąsiadują z miejscami, które ponownie się nawodniły i utrzymują wysoki poziom wód. <img width="4000" height="6000" width_o="4000" height_o="6000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/2d460a6ebfac6e034af7bcaaf54acc631b5ef15c81ad9d5b1b3f4f5d08b210a9/DSCF8409-kopia.jpg" data-mid="159153093" border="0" data-scale="60" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/2d460a6ebfac6e034af7bcaaf54acc631b5ef15c81ad9d5b1b3f4f5d08b210a9/DSCF8409-kopia.jpg" /> <img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/3ec36723a4f2ee1b9b07c67c826206bd34429a538fd6e12745f32080c8014200/DSCF8598.JPG" data-mid="148222640" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/3ec36723a4f2ee1b9b07c67c826206bd34429a538fd6e12745f32080c8014200/DSCF8598.JPG" /> <img width="5476" height="3699" width_o="5476" height_o="3699" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/13b639df64bc5bad65b8885062371e591c756836652524bf7cf31e9074edc307/DSCF8608.JPG" data-mid="166005438" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/13b639df64bc5bad65b8885062371e591c756836652524bf7cf31e9074edc307/DSCF8608.JPG" /> <img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/ccf39a07cdf425561078249d611c4d8da5490218689a9482f88577ea27d4aa22/DSCF8582-kopia.jpg" data-mid="159153099" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/ccf39a07cdf425561078249d611c4d8da5490218689a9482f88577ea27d4aa22/DSCF8582-kopia.jpg" /> <img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/104c2c1ac17cf80a59cacc1a2c6db08495956d4b81a46f0c8ba09e3a6ee5271c/DSCF8336-kopia.jpg" data-mid="159153279" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/104c2c1ac17cf80a59cacc1a2c6db08495956d4b81a46f0c8ba09e3a6ee5271c/DSCF8336-kopia.jpg" /> Mała – biblioteka <img width="3024" height="4032" width_o="3024" height_o="4032" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/6fc0922be1304dba220b44cba8994d1a9263f4a58bab3ed6b054cca38e64b668/IMG_3328.jpg" data-mid="160383523" border="0" data-scale="68" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/6fc0922be1304dba220b44cba8994d1a9263f4a58bab3ed6b054cca38e64b668/IMG_3328.jpg" /> 〜 Daniel Petryczkiewicz, Magazyn Pismo, „Mała. Rzeka, która chciała być dzika” 〜Daniel Petryczkiewicz, Krytyka Polityczna, “W obronie Wieliszewa. Co jest nie tak z polską gospodarką wodną?” 〜 Adam Robiński, „Apokalipsa Małej”, Tygodnik Powszechny〜 Piotr Bednarek/Wolne Rzeki, YouTube, Rzeka po roku od "prac utrzymaniowych” 〜 Jonathan Ramsey, YouTube, Przygoda w polskiej Amazonii〜 Rozmowa „Ciało rzeki” na Ktoś, Nie coś Festiwal (z Małgosią Lendą i Rafałem Siderskim) 〜 Michał Żyłowski, Gazeta Wyborcza, „Czy jest susza?”〜 Splątania, Dyba&amp;Lach dla Centrum Edukacji Obywatelskiej 〜 Michał Stanecki, Podcast „Spotkania z Przyrodą”, Rozmowa o rzece Małej i dużych sprawach〜 Barbara Sowa, „Jak naprawić przyszłość - podcast Magazynu Pismo, „Renaturyzacja zamiast betonu”〜 Adam Robiński, książka „Pałace na wodzie” - rozdział o Małej 〜&nbsp;Małgorzata Lebda, Dwutygodnik, Nienawisc: Przyplynela Smierc 〜 Małgorzata Lebda, Czytanie Wody. Wisła, Magazyn Pismo〜 Joanna Kowalczyk-Bednarczyk, Vege Magazyn, „Trzeba umieć płakać” 〜 Daniel Petryczkiewicz, YouTube, „Mała. Krótka historia znikania.”〜 Dyba Lach, YouTube, „Tu jest rzeka” 〜 Robert Czułba, YouTube, BigJump 2022 〜Robert Czułba, YouTube, Mała i Rozlewisko z drona w zimie 〜Agnieszka Słodownik, Podcast „Delfin w malinach”, Dwutygodnik〜 Kanał Youtube Daniela Petryczkiewicza 〜 Nominacja dla Daniela Petryczkiewicza do Nagrody&nbsp;„Stołka” Gazety Wyborczej 〜 Rozmowa z Danielem w ramach podcastu Zdrowa Rzeka&nbsp; 〜&nbsp;Rozmowa z Danielem w ramach podcastu&nbsp; Lepszy Klimat Pauliny Górskiej 〜 &nbsp;〜 &nbsp;〜 https://pamietajmy.bagna.pl/Osno-content Fri, 08 Apr 2022 17:26:09 +0000 Pamiętajmy o Mokradłach https://pamietajmy.bagna.pl/Osno-content Jeziora Ośniańskie i Dolina Lenki woj. lubuskie opiekunki: Alicja Matwiejczuk i Marzena&nbsp;Sakson-Nowak Oranżada, stawy rybne, Reczynek, kanalizacja, Leubuzzi, wypoczynek, Kocioł, partyzantka, pstrągi, śluza, przemysł, Łabędzia Góra, browar, beczkowozy Przepiękny świat ośniańskich jezior, rzek i źródlisk ulega bardzo szybkiej degradacji na wielu płaszczyznach. Mieszkańcy, niegdyś na bazie krystalicznie czystej wody wyrabiający pyszne oranżady, lody i piwa, z powodu skażeń muszą zaopatrywać się w wodę w beczkowozach. Poziomy wody w jeziorach opadają o metry w kolejnych latach, a jednocześnie co chwilę powstają nowe, ogromne stawy hodowlane. Różne inwestycje przemysłowe i intensywne rolnictwo dokładają się do obciążenia środowiska i wysysania wody z systemu. Społeczność ośniańska bacznie monitoruje wszelkie zmiany, zachwyca się lokalną przyrodą, na własną rękę zasypuje powstające rowy i mobilizuje sojuszników do walki o lokalne zasoby. &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;<img width="1920" height="2572" width_o="1920" height_o="2572" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/e11b7d221639e5db7294155153345dcb427761debce226ddd91e2518391c9fc5/CamScanner-11-15-2022-22.10_4.png" data-mid="160591186" border="0" data-scale="39" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/e11b7d221639e5db7294155153345dcb427761debce226ddd91e2518391c9fc5/CamScanner-11-15-2022-22.10_4.png" /> <img width="1000" height="667" width_o="1000" height_o="667" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/0c1765439a09776be4315a6cf6ee9a5ea03e1b85fc24ebda6f31ceb4c2ebffd2/DSCF7087-kopia.JPG" data-mid="159967086" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/0c1765439a09776be4315a6cf6ee9a5ea03e1b85fc24ebda6f31ceb4c2ebffd2/DSCF7087-kopia.JPG" /> <img width="1000" height="667" width_o="1000" height_o="667" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/3588d489515e030d5e11e908a22a00504ad2b688311d1106dcda791962c827d2/DSCF7365-kopia.JPG" data-mid="159966961" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/3588d489515e030d5e11e908a22a00504ad2b688311d1106dcda791962c827d2/DSCF7365-kopia.JPG" /> <img width="2000" height="3000" width_o="2000" height_o="3000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/b240efe6e6c6d44ea037c4d6fdc2eb563696554b7c37cceaa34d88b19d3e64e5/DSCF7461-kopia-3.jpg" data-mid="166920422" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/b240efe6e6c6d44ea037c4d6fdc2eb563696554b7c37cceaa34d88b19d3e64e5/DSCF7461-kopia-3.jpg" /> <img width="2000" height="3000" width_o="2000" height_o="3000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/02358672a75eaae7bcd9dbbcd3843c5e77dbe6a35020f2f229158211e30ef5cf/DSCF7090-kopia.jpg" data-mid="166920526" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/02358672a75eaae7bcd9dbbcd3843c5e77dbe6a35020f2f229158211e30ef5cf/DSCF7090-kopia.jpg" /> <img width="1712" height="2431" width_o="1712" height_o="2431" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/859d1be69c3c604a4fc4e2c714c1cc8243530e6a4c903ea5f7d0369c3627daff/DSCF7297-kopia.JPG" data-mid="166920398" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/859d1be69c3c604a4fc4e2c714c1cc8243530e6a4c903ea5f7d0369c3627daff/DSCF7297-kopia.JPG" /> <img width="2000" height="1333" width_o="2000" height_o="1333" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/572cb0dbccd82d336d5ac20157b0ce8bdbf8a8881955c39f147842379a7db389/DSCF7334-kopia.JPG" data-mid="166920695" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/572cb0dbccd82d336d5ac20157b0ce8bdbf8a8881955c39f147842379a7db389/DSCF7334-kopia.JPG" /> &nbsp; Przepiękny świat jezior, rzek i źródlisk skupiających się na terenie i w sąsiedztwie Ośna Lubuskiego niewielkiego miasteczka na zachodniej granicy Polski pełen jest różnorodności, sprzeczności i zawiłości - zarówno pod kątem społecznym, politycznym, jak i przyrodniczym. Ostatnie lata naznaczane są rosnącym konfliktem części mieszkańców z gminą, który jest spowodowany dużymi zmianami hydrologicznymi, degradacją jezior i zanieczyszczeniem wód. Przy pierwszym rzucie oka na mapę Ośna widać, że miasto pełne jest wody. Położone na terenie Pojezierza Lubuskiego, zgodnie z nazwą otoczone jest jeziorami i wyrasta na mokradłach. W dostępnej na stronie internetowej urzędu miasta monografii „Od Drossen do Ośna Lubuskiego” możemy przeczytać: Ośno Lubuskie jest jednym z najstarszych miast północno zachodniej części województwa lubuskiego. Położone wśród wzgórz morenowych Wysoczyzny Lubuskiej, nad Jeziorem Reczynek i wijącą się meandrami rzeką Łęczą łączącą się na północy z wodami Warty. Południowo zachodnie rejony miasta opasuje błękitna wstęga rynnowych, polodowcowych jezior położonych wśród lasów, których zwarte kompleksy rozciągają się po zachodniej i północnej stronie Ośna. Rejon południowy poprzecinany jest licznymi strumieniami. W tym pierwotnym, mało przekształconym pejzażu żyją i gnieżdżą się gatunki zwierząt i ptaków znanych tu od najdawniejszych czasów. Na uroczyskach spotkać można dziki, borsuki, jenoty, a także żółwie błotne, orły bieliki i czarne bociany. W rzekach nadal pływają pstrągi, a w lasach bukowych rosną konwalie i rzadkie odmiany ziół. W opowieściach mieszkanek woda odgrywa bardzo ważną rolę w lokalnej tożsamości. Ośniańska woda mineralna niegdyś słynęła ze swojej czystości, a dostęp do niej był podstawą dla rozwoju browarnictwa. W XVI wieku było tutaj aż 857 warzelni piwa, w których pracować mogła nawet połowa populacji miasta. Miejscowi wspominają, że jeszcze niecałe 20 lat temu powszechny był dostęp do krystalicznie czystej wody, będącej źródłem zdrowia, wychwalanym dobrem, które stanowiło podstawę do wyrobu wielu produktów. Mieszkanki rozrzewnieniem wspominają rodzinną produkcję oranżady i lodów. Kąpiele w jeziorach z czystą wodą były zwykłym elementem życia, ale także motorem rozwoju turystyki, zarówno zagranicznej (chętnie wypoczywają tutaj sąsiedzi zza zachodniej granicy), jak i przyrodniczej. 〜 Wodne bogactwo, które utrzymuje się tutaj od setek lat sprawia, że jeszcze trudniej patrzeć na gwałtownie postępującą degradację i bezpowrotną utratę wodnego dziedzictwa. Obecnie nierzadko zdarza się, że z powodu skażenia wody mieszkańcy muszą zaopatrywać się w wodę pitną z podstawianych beczkowozów, a poziom wody w jeziorach opada rokrocznie o kolejne metry, co zauważalne jest niemal gołym okiem. Jednocześnie co chwilę powstają nowe, ogromne, czasem większe od jezior, stawy hodowlane. Inwestycje przemysłowe, zabudowywanie terenów położonych na torfowiskach i intensywne rolnictwo wpływają na obciążenie środowiska i wysysanie wody z systemu. Ośno wydaje się soczewką skupiającą bardzo wiele współczesnych problemów związanych z ochroną przyrody, a także planowaniem i zagospodarowaniem przestrzennym, administracją, jakością polityki i organów kontroli oraz dominacją silnych, destrukcyjnych biznesów i nieposzanowaniem interesów mieszkańców. Punktem zapalnym było „spuszczenie” wody z jeziora Kocioł. Wrażliwe na piękno przyrody mieszkanki zaczęły przyglądać się zachodzącym zmianom i coraz bardziej niepokoić. Obserwowały kolejne zniszczenia, a coraz więcej elementów układało się w skomplikowaną układankę powiązań. Najpierw rzeka Grabienko zniknęła z mapy, właściciel stawów zajął się melioracją, a kolejne jezioro obniżyło znacznie poziom. Potem pojawiły się głębokie odwierty, błędy w kanalizacji i spuszczanie ścieków bezpośrednio do jeziora. Miejscowi zaczęli coraz głośniej mówić o tym, co się dzieje oraz dokumentować zniszczenia w wodnym ekosystemie Ośna, ale także prowadzić działania partyzanckie takie jak zasypywaniec rowów melioracyjnych. Jednocześnie mieszkańcy uczyli się narzędzi administracyjnych oraz tego jak protestować, kontrolować władze i zaskarżać podejmowane na szczeblu samorządowym decyzje. W ośniańskim świecie działają wzbudzające ogromny podziw swoim zaangażowaniem i kompetencjami różne aktywistyczne inicjatywy, przede wszystkim: Ratujmy Jezioro Reczynek i Ośno Lubuskie Zespół ds. powstrzymania degradacji jezior, a także aktywna przyrodniczo grupa Ośnianska przyroda w obiektywie. Niestety mimo ich ogromnych wysiłków większość walk trwa dalej, a wiele kwestii pozostaje nierozwiązanych. Bez wątpienia jednak świadomość istniejących problemów wzrasta, a obywatelska kontrola i budowanie społecznej solidarności zatacza coraz szersze kręgi. Podczas trwania projektu, w 2022 roku powstało Stowarzyszenie Leubuzzi, którego założycielkami są Opiekunki Ośniańskich Wód - Alicja i Marzena. Na stronie https://leubuzzi.pl/ piszą o sobie tak: Zajmujemy się tym co ważne, pomagamy tam gdzie nie pomaga nikt, wspieramy to co jest wsparcia warte. Budujemy wspólną przyszłość opartą na równości, solidarności i wolności. Jesteśmy Leubuzzi. Jesteśmy Lubuszankami i Lubuszanami. Adam Bremeński w drugiej połowie XI wieku nazwał lud zamieszkujący nasze ziemie Leubuzzi. Czy nasi przodkowie naprawdę nimi byli? Spór historyków trwa, my tymczasem mamy do zbudowania lepszą przyszłość - na tej samej ziemi. Połączyła nas wspólna troska o region, o prawa człowieka, o ład przestrzenny i przyrodę. Są to fundamenty, na których opieramy swoją działalność. System hydrologiczny Ośna Lubuskiego jest skomplikowany, więc dokładne prześledzenie związków przyczynowo-skutkowych między różnymi elementami tej sieci wymaga wnikliwych śledztw i dogłębnych analiz poszczególnych powiązań. Nie trzeba jednak bardzo specjalistycznej wiedzy, żeby zobaczyć, jak degradacja wielkiej, istniejącej przez tysiące lat, torfowej gąbki, nieustanne obniżanie poziomu wód gruntowych, zanieszczyczanie wód oraz brak praworządności wpływa na cały ekospołeczny system Ośna i stopniowo go wyniszcza. Magdalena Siemaszko, 2023 〜 <img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/f0d07519cf22b570de5f67ef21a8c4622c8c9862ad9b4594c6b3abff9d3d042b/DSCF7428-kopia-3.jpg" data-mid="160647328" border="0" data-scale="91" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/f0d07519cf22b570de5f67ef21a8c4622c8c9862ad9b4594c6b3abff9d3d042b/DSCF7428-kopia-3.jpg" /> Alicja MatwiejczukDziałaczka społeczna, aktywistka, przez wiele lat związana zawodowo z walką o prawa człowieka. Ośnianką od zawsze. Zauroczoną pięknem lubuskich jezior, rzek, mokradeł i lasów. Założycielka fundacji w Wielkiej Brytanii, Polish Community Centre Cooltura oraz Organizacji Młodzieżowej Kameleon. Współzałożycielka Stowarzyszenia Leubuzzi, skupiającego się na walce o środowisko oraz szeroko pojęte prawa człowieka. Marzena Sakson-NowakWarszawianka z urodzenia, Ośnianka z miłości i szacunku do przyrody. Od pierwszego dnia gdy zobaczyłam jakim cudem jest możliwość poznawania siebie jako części natury do dnia dzisiejszego i jestem pewna że do końca swego życia, będę się cieszyć, że zamieniłam betony na łąkę. Nauczyło mnie to szacunku do do otaczającego świata z jego "karuzelą". Dobro i zło są jednością, jedno bez drugiego nie istnieje... Godząc się na to akceptuję brak empatii, wiedzy i zaangażowania, zarówno u siebie jak i innych. Staram się pomagać potrzebującym, wspierając się wiedzą i doświadczeniem sprawdzonych przyjaciół. I nie ma znaczenia czy potrzebujący ma paszport, czy jest pokryty futrem lub liśćmi. <img width="2000" height="1113" width_o="2000" height_o="1113" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/22ffd068761b61847cead46e952de4e2f2b6b453d096373ea055cd526b504304/DSCF7329-kopia-2.JPG" data-mid="166919769" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/22ffd068761b61847cead46e952de4e2f2b6b453d096373ea055cd526b504304/DSCF7329-kopia-2.JPG" /> <img width="2000" height="1155" width_o="2000" height_o="1155" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/bd851c525fa1a3bfe98d4787b641322d66546c92982fbe792d8a66075d6ab598/DSCF7471-kopia.JPG" data-mid="166920041" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/bd851c525fa1a3bfe98d4787b641322d66546c92982fbe792d8a66075d6ab598/DSCF7471-kopia.JPG" /> &nbsp; &nbsp;&nbsp; <img width="1224" height="1224" width_o="1224" height_o="1224" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/a935dd2cdab3418eb01a79b159c61f59eb1c48b55486cfa2dafa39124d669c8e/Zrzut-ekranu-2023-02-9-o-16.22.20.png" data-mid="167855415" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/a935dd2cdab3418eb01a79b159c61f59eb1c48b55486cfa2dafa39124d669c8e/Zrzut-ekranu-2023-02-9-o-16.22.20.png" /><img width="1227" height="1224" width_o="1227" height_o="1224" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/597cdbf926aeef2f18247141c18528249a246dcca41fd042f88e603b6ffbbbab/Zrzut-ekranu-2023-02-9-o-16.20.54.png" data-mid="167855257" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/597cdbf926aeef2f18247141c18528249a246dcca41fd042f88e603b6ffbbbab/Zrzut-ekranu-2023-02-9-o-16.20.54.png" /> ‘Ośniańska przyroda w obiektywie’ – oddolne dokumentacje i wspoldzielenie grupa fb ‘Ośniańska Natura naszym okiem. Ze spaceru i ogrodu. Cztery Pory Roku wokół Nas. „Cudze chwalicie, swego nie znacie”? Może i nie znamy. Jeszcze. Czas to zmienić. Zapraszamy wszystkich do dzielenia się obserwacjami ze spacerów, z napotkanych niespodziewanych dzikich gości w naszym ogrodzie, karmniku, sadzie, czy innym otoczeniu codziennym. Nie oczekujemy super jakości fotografii czy filmików. Wystarczy, byśmy dzielili się tym, co spotkaliśmy i udało się uwiecznić na fotografii wykonanej czym kto dysponuje. Dzisiaj nawet komórką można zrobić niezłe zdjęcie, czy sfilmować jakieś napotkane stworzenie, roślinę, walory krajobrazu. Zależy nam, byśmy wspólnie zauważyli, że miejsce i okolica, w której żyjemy jest pełna życia, dzikich gatunków, jest Naszą Przyrodą. Chcielibyśmy wspólnie przypomnieć też walory, jakie udało się utrwalić kiedyś, stąd dział historia Ośna kadrem spisana. Liczymy, że wszystkim się inicjatywa spodoba, i powstanie zbiór naszych, Ośniańskich albumów przyrody i krajobrazu w jakich żyjemy na co dzień w naszej gminie i sąsiedztwie.’ 〜 <img width="200" height="200" width_o="200" height_o="200" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" data-mid="166321747" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/200/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" /> Pełen dokument&nbsp;dostępny tutaj (PDF) Wnioski z rekonesansu przyrodniczego i rekomendacje działań naprawczych&nbsp;– Raport prof. dr hab. Wiktora Kotowskiego Miasto wsród mokradeł –&nbsp;Raport z badań etnograficznych <img width="200" height="200" width_o="200" height_o="200" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" data-mid="166321747" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/200/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" /> Pełen raport z badań dostępny tutaj (PDF) <img width="6000" height="3669" width_o="6000" height_o="3669" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/789eb5fb905294745692fece973ef27429e4f6eefdbf34c00ee8b58baf97d212/DSCF6915-kopia-2.jpg" data-mid="166639233" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/789eb5fb905294745692fece973ef27429e4f6eefdbf34c00ee8b58baf97d212/DSCF6915-kopia-2.jpg" /> <img width="1000" height="665" width_o="1000" height_o="665" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/2fa31df2dc75980275d086353fce79bb7aa1fdc37cc79564c140ad4ddc1e6095/DSCF7386-kopia.JPG" data-mid="159967079" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/2fa31df2dc75980275d086353fce79bb7aa1fdc37cc79564c140ad4ddc1e6095/DSCF7386-kopia.JPG" /> CO NOWEGO W SPRAWIE JEZIOR OŚNIAŃSKICH I DOLINY LENKI? Od rozpoczęcia projektu „Pamiętajmy o mokradłach”, opisanego na stronie https://pamietajmy.bagna.pl/, minęły już ponad 2 lata. Sprawy przedstawione w projekcie mają swoje dalsze ciągi, niestety nie zawsze optymistyczne. Lokalni aktywiści nie pozostawali jednak bierni i przez cały czas szukali metod wpływania na otaczającą rzeczywistość. Do Alicji Matwiejczuk i Marzeny Sakson-Nowak dołączyły kolejne osoby: Aleksandra Jagła, która zbiera i porządkuje informacje, robi zdjęcia oraz współprowadzi na Facebooku stronę „Ratujmy jezioro Reczynek” oraz Fabian Storożak, który dzieli się wiedzą techniczną i zdjęciami wykonanymi z drona. Aktywna pozostaje również grupa mieszkańców, która podejmuje działania partyzanckie. Wielki niepokój o los naszych jezior, strumieni i mokradeł przeplata się z dumą z osiąganych małymi krokami sukcesów. Jezioro Reczynek Do jeziora Reczynek wciąż wpływają ścieki. Obecnie już nie bezpośrednio ze studzienki kanalizacyjnej, ale przez podmokłą łąkę przylegającą do jeziora. Dodatkowo na zlecenie urzędu miasta podjęto próbę wybudowania sieci kanalizacji sanitarnej na torfowisku, które jest integralną częścią jeziora. Budowa została jednak zablokowana dzięki zaangażowaniu mieszkańców, którzy sygnalizowali nieprawidłowości, takie jak zniszczenie sąsiadującej działki. Mimo to torfowisko zostało naruszone, co mogło dodatkowo pogorszyć stan jeziora. Nad jeziorem zostały też wycięte stare, piękne drzewa i powstały nowe asfaltowe drogi, co ma negatywny wpływ na cały ekosystem. Na skutek wcześniejszego obniżenia przepustów przy dopływach do jeziora Reczynek, osuszania okolicznych działek na zlecenie burmistrza Ośna, wielokrotnego wpływu ścieków oraz naruszenia torfowiska, na przełomie lat 2023 i 2024 kilkakrotnie doszło do zakwitu toksycznych sinic. Podejmowane przez nas działania, takie jak informowanie mieszkańców o zagrożeniu zatruciem sinicami oraz alarmy skierowane do urzędu miasta, WIOŚ i Sanepidu&nbsp; wymusiły na burmistrzu zorganizowanie spotkania z mieszkańcami w sprawie ekosystemu jeziora Reczynek oraz podpisanie umowy na opracowanie ekspertyzy naukowej na temat problemów z jakością wody w jeziorze. Mimo że nasze doświadczenie i opracowania stworzone na naszą prośbę przez specjalistów (Artura Furdynę, dr. Sylwestra Kraśnickiego) nie zostały wzięte pod uwagę, to podpisanie umowy oceniamy pozytywnie. Zamierzamy śledzić i nagłaśniać zarówno wnioski płynące z ekspertyzy, jak i proces wprowadzania ich w życie przez urząd. Jezioro Kocioł i konflikt ekologiczny Ciąg dalszy ma również konflikt ekologiczny związany z jeziorem Kocioł, któryzaczęł się od uszkodzenia przepustu na zlecenie burmistrza, czego efektem był szybki odpływ wody z jeziora. Wywołało to reakcję mieszkańców, którzy sami – na zasadzie działań partyzanckich – zaczęli zasypywać przepust, żeby zatrzymać wodę w jeziorze. Przez jakiś czas konflikt rozgrywał się bezpośrednio między burmistrzem (na zlecenie którego przepust udrożniano) oraz mieszkańcami (którzy przepust zasypywali). Obecnie burmistrz przestał podejmować bezpośrednie działania, zamiast tego przygląda się biernie konfliktowi pomiędzy mieszkańcami. Jedni – tak jak wcześniej – zasypują przepust, aby ratować jezioro przed wypłycaniem i eutrofizacją, inni natomiast – przekonani, że szybszy odpływ wody z jeziora sprawi, że będzie ona czystsza – przekopują drogę. Jednak, co warto podkreślić,obecnie w jeziorze jest o wiele więcej wody niż w ciągu poprzednich lat, co pokazuje, że pomimo suszy zachowanie wody w krajobrazie jest możliwe. To ogromny sukces, chociaż szkoda, że wymagał aktów nieposłuszeństwa obywatelskiego, a nie doprowadziły do niego odpowiadające za ten teren instytucje. Prywatyzacja jezior uniemożliwiona Niedawno, również dzięki zainteresowaniu i naciskom mieszkańców, minister infrastruktury zmienił klasyfikację wód większości ośniańskich jezior (m.in. jeziora Kocioł) z wody stojącej na wodę płynącą. Oznacza to, że wskazanym jeziorom przestała grozić prywatyzacja inie mogą zostać sprzedane. Obecnie część z nich wciąż jeszcze jest dzierżawiona, jednak niedługo powinno się to zmienić. Będziemy obserwować i nagłaśniać proces przywrócenia na jeziorach okręgów PZW. Daje to również nadzieję zakończenia konfliktu wokół jeziora Kocioł. Do tej pory jezioro było dzierżawione przez burmistrza Ośna, na którego pomoc z przyczyn oczywistych nie mogliśmy liczyć.Gdy na skutek zmiany klasyfikacji wód jeziora, to Wody Polskie zaczną władać gruntem pod jeziorem, to właściwe byłoby zaangażowanie ich&nbsp; w przebudowę drogi, która uwzględni przedwojenny (wyższy o metr) poziom wody w jeziorze.Sensownie byłoby również w podobny sposób przebudować drogę przy jeziorze Czystym Wielkim, aby i w nim zatrzymywać wodę. Zakaz pływania skuterami na jeziorze Czyste Wielkie W ciągu minionych miesięcy wiele wysiłku włożyliśmy w doprowadzenie do wydania uchwały rady miejskiej o zakazie pływania jednostkami z napędem silnikowym po jeziorze Czyste Wielkie. Dokumentowaliśmy niebezpieczne zachowania kierowców skuterów,, które zagrażały osobom wypoczywającym nad jeziorami, zawiadamialiśmy policję, wywołaliśmy gwałtowne dyskusje na ten temat w mediach społecznościowych (w których większość osób komentujących poparła nasze stanowisko o konieczności wprowadzenia zakazu) oraz złożyliśmy petycję. Również WOPR złożył w tej sprawie skargę na bezczynność władz miasta. W marcu b.r. rada miejska wprowadziła zakaz pływania skuterami po jeziorze Czyste Wielkie. Obecnie zamierzamy dążyć do tego, by zostały ustawione tabliczki informacyjne, ponieważ mimo że na jeziorze Grzybno zakaz obowiązuje już od kilku lat, to z powodu braku tabliczki ani posiadacze skuterów, ani osoby szukające miejsca spokojnego i bezpiecznego wypoczynku, często nie mają świadomości obowiązujących przepisów. Lenka i inne rzeki Wciąż obserwujemy stan naszych rzek i strumieni. Czystą wodę ze źródliskowego odcinka Łęczy czyli Lenki (nazywanej w tym miejscu również kanałem Grabienko), razem z wodą z kilku mniejszych strumieni, w całości pochłania kompleks stawów hodowlanych. Niedawno dowiedzieliśmy się, że na odcinku strumienia w pobliżu stawu wiele lat temu została założona księga wieczysta z błędnym określeniem „rów” (zgodnie z informacją uzyskaną od Wód Polskich, jest to ciek naturalny) i w tym właśnie miejscu został zmieniony bieg rzeki, a jej naturalne koryto zakopane. Dolina Pałęcznej nadal jest pocięta rowami melioracyjnymi i intensywnie odwadniana, a woda z rzeki i otaczających ją mokradeł jest wykorzystywana do zasilania kolejnego kompleksu stawów hodowlanych. Wody w Uroczysku Doliny Lenki, które znajduje się poniżej miasta, wciąż jest mało, ponieważ wypełnia liczne stawy położone wyżej. Od 2019 r. na szczęście nie zostały wprowadzone nowe uchwały zmniejszające poziom ochrony na części obszaru uroczyska, które umożliwiałyby zmianę sposobu użytkowania ziemi (takich jak wycinka lasu, prowadzenie działalności rolnej, stworzenie działek budowlanych). Aby lepiej chronić rzeki, zaangażowaliśmy się jako Strażnicy Rzek. Jest to inicjatywa WWF polegająca na społecznym monitorowaniu stanu rzek oraz wykonywaniu regularnych badań wody. Zostaliśmy wyposażeni w odpowiedni sprzęt i odczynniki do prowadzenia badań. Badaniami zamierzamy objąć również jeziora, zwłaszcza Reczynek. Dostęp do informacji publicznej Dzięki współpracy z Siecią Obywatelską Watchdog Polska, do której należy Alicja Matwiejczuk, uczymy się, jak skutecznie pozyskiwać informacje publiczne, a także pokazujemy lokalnym władzom, że mają obowiązek takie informacje przekazywać obywatelom. Obecnie urząd miasta odpowiada na większość wystosowanych pytań w terminie. Wciąż jednak napotykamy na trudności. Obecnie nie jesteśmy w stanie uzyskać informacji na temat lokalnej gminnej spółki wodnej – sprawa ta prawdopodobnie będzie miała finał w sądzie. Lasy Państwowe i Zespół Lokalnej Współpracy To właśnie my nagłośniliśmy prowadzony przez nadleśnictwo nabór do zespołu lokalnej współpracy, którego rolą jest konsultowanie, gdzie wyznaczyć lasy o podwyższonej funkcji społecznej. Udało się zebrać dość dużą grupę osób zainteresowanych ograniczeniem wycinek na obszarach leśnych szczególnie często odwiedzanych przez mieszkańców. Sami również jesteśmy członkami zespołu. Część obszarów, na których ochronie nam zależy, zwłaszcza Uroczysko Ośniańskich Jezior, a także okolice Łabędziej Góry, gdzie znajdują się źródła kilku strumieni, to jednocześnie miejsca odpoczynku licznych mieszkańców i turystów. Okolice te są odwiedzane przez osoby pragnące spacerować, jeździć na rowerach, zbierać grzyby, kąpać się, opalać, łowić ryby itp. Dlatego dążymy do tego, aby te tereny zostały uznane za lasy o podwyższonej funkcji społecznej. Chcemy również wziąć udział w konsultacjach dotyczących nowego planu urządzenia lasu, śledzimy ogłoszenia nadleśnictwa i czekamy na informację. Informujemy i edukujemy Prowadząc stronę „Ratujmy jezioro Reczynek”, informujemy i edukujemy lokalną społeczność, bo wierzymy, że każda kolejna świadoma osoba może zrobić dużo dobrego. W ramach projektu „Pamiętajmy o mokradłach” w marcu 2023 r. w Ośnie miał miejsce wykład profesora Wiktora Kotowskiego oraz zmysłowy prowadzony przez Olgę Roszkowską. Dzięki dofinansowaniu z Funduszu Obywatelskiego im. Henryka Wujca udało się zorganizować na jesieni 2023 r. warsztaty na temat ochrony wody poprowadzone przez Artura Furdynę, autora „Programu naprawczego stosunków wodnych w górnej części zlewni Łęczy na terenie gminy Ośno Lubuskie”, oraz warsztaty ochrony lasu poprowadzone przez ekspertkę z fundacji Lasy i Obywatele. Nasza działalność jest jednocześnie źródłem satysfakcji i frustracji. Satysfakcję czerpiemy z coraz lepszego zrozumienia procesów kształtujących naszą rzeczywistość – zarówno przyrodniczych, jak i społeczno-politycznych – a także ze wszystkich kolejnych sukcesów, nawet jeśli są niewielkie w porównaniu do problemów, które wciąż wymagają rozwiązania. Trudna jest dla nas konieczność spędzania czasu na pisaniu wniosków i dochodzenie swoich praw w urzędach, ponieważ wolałybyśmy cieszyć się w tym czasie bliskością przyrody i podziwiać jej piękno. Jednak rozumiemy, że samo przebywanie pośród jezior i mokradeł nie wystarczy, aby je chronić. Trudne jest również uświadomienie sobie, jak bardzo pozorna pod wieloma względami jest nasza demokracja, w której zwykły obywatel jedynie dużym wysiłkiem może wywalczyć możliwość realnego wpływania na decyzje osób sprawujących władzę. Dokumentacja lokalnych działań rzeczniczych i aktywistycznych Pracownicy zatrudnieni przez gminę odtykają przepust przy jeziorze Kocioł. Drugi dzień po rozwaleniu przepustu przy jeziorze Kocioł: woda dalej ucieka w szybkim tempie, w efekcie osuszając okalające jezioro mokradła. Jezioro Reczynek: dzięki oznaczeniom na nogach pomostu widać jak obniżył się poziom wody w jeziorze Zanieczyszczona ściekami rzeka Łęcza - komentuje lokalna działaczka i specjalista od ekologii wód Zanieczyszczona ściekami rzeka Łęcza - komentuje lokalna działaczka i specjalista od ekologii wód Rzeka Łęcza na wysokości Radachowa. Widać tutaj rurę do podlewania pobliskiego pola - kiedy jest podłączona, cała rzeczka praktycznie znika, z powodu ogromnego poboru. "Spuszczanie" jeziora Kocioł, przepust przy mostku przy ul. Słubickiej Studzienka kanalizacyjna, którą wybuchały ścieki i wpływały do jeziora. Resztki papieru toaletowego pokazują drogę ścieków z kanalizacji do bagna. Spychacz, który służył do przekierowania rzeki na Łabędziej Górze do stawów hodowlanych karpia. Po interwencji i umieszczeniu zdjęć spychacza na fejsbuku zaczęto jego demontaż. Dolina Lenki - w końcu wysoki stan wody powoduje, że przelewa się przez mostek i rozlewa po okolicznych mokradłach! Jezioro Reczynek. Jeszcze nie tak dawno woda zaczynała się tam, gdzie mieszkanka zaczyna kręcenie materiału. Jezioro Czyste Wielkie, widać jak bardzo opadła woda. Czysty strumień z Łabędziej Góry przepuszczony przez stawy rybne wypływa w takiej formie, tuż przy wodociągach, w strefie objętej ochroną. Ktoś regularnie niszczy tamę, którą bobry budują w okolicy wodociągów Rura, którą odprowadzane są do strumienia resztki ze stawów Obawy mieszkanek o stan wody pitnej. Przekopywanie torfowisk pod nowe inwestycje, bez wiedzy właścicielki sąsiadujących terenów. 〜 &nbsp;〜 &nbsp;〜 https://pamietajmy.bagna.pl/Czyze-content Tue, 08 Nov 2022 20:03:36 +0000 Pamiętajmy o Mokradłach https://pamietajmy.bagna.pl/Czyze-content Czyże woj. Podlaskie Opiekunka: Justyna Jakubowska strona internetowa&nbsp;O zagrożonym torfowisku torf, wypas, kopalnia, rolniczki, Natura 2000, wykup, opór, radni, pieczarki, Narew, Wokas, ekorolnictwo Prawie 200 ha łąk położnych tuż przy chronionej dolinie Górnej Narwi od kilku lat zagrożonych jest planami budowy kopalni torfu. Jednocześnie, tereny te są wciąż jeszcze użytkowane rolniczo w tradycyjny i zarazem nowoczesny sposób i stanowią ostoję zarówno dzikiej przyrody, jak i lokalnej ekonomii i wiedzy rolniczej i ekologicznej. A może zamiast wydobywać torf możemy wyobrazić sobie tutaj eksperymentalne uprawy paludikulturowe? &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;<img width="1000" height="729" width_o="1000" height_o="729" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/e7eec3c008bf3eb51eaf9a9e78d2be990ffb0b7ee708c2334deaa856e083078e/czyze-skan.png" data-mid="167177767" border="0" data-scale="100" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/e7eec3c008bf3eb51eaf9a9e78d2be990ffb0b7ee708c2334deaa856e083078e/czyze-skan.png" /> Bołoto czy Jama? czyli łąki torfowe w Czyżach, nad którymi wisi widmo nowej kopalni torfu Bołoto to tradycyjna, nieużywana współcześnie nazwa zagrożonego planowaną kopalnią torfowiska, które znajduje się pomiędzy wsiami Klejniki, Gradoczno i Gorodczyno w gminach Czyże i Narew. Tereny Bołota były użytkowane przez mieszkańców do wypasu zwierząt, odbywały się na nich sianokosy, a najstarsze pokolenie mieszkańców pamięta jeszcze koszenie łąk kosami i śpiewanie tradycyjnych pieśni układanych specjalnie na tę okazję. Obecnie duża część tych terenów jest pozostawiona niekoszona i pozostawiona sama sobie, tym samym popada w zapomnienie i funkcjonuje jako nieużytek. To, co jednak przez niektórych nazywane jest nieużytkiem, dla innych — ludzi, roślin i zwierząt jest miejscem życia, wypoczynku, pracy, żerowania itd. Przelatuje tam lub gniazduje wiele rzadkich i chronionych gatunków ptaków, takich jak derkacz, kszyk, batalion czy nawet dubelt; a zdarza się, że na łąki zawędrują nawet żubry (fot. X). Część mieszkanek wciąż ma tam swoje ziemie, które wykorzystują rolniczo, wypasają krowy, zbierają zioła, koszą siano lub chcą zachować dla potomnych. Jest to też miejsce wypoczynku i spacerów, teren po prostu piękny, co podkreśla wielu okolicznych mieszkańców i miłośników przyrody. Obszar położony jest nieopodal rzeki Narwi i sąsiaduje z chronionymi obszarami Natura 2000 (Ostoja w Dolinie Górnej Narwi (PLH200010) oraz Doliną Górnej Narwi (PLB200007)). Justyna wraz ze Społecznym Komitetem Ochrony Łąk Torfowych zgłosiła się do Cmoku z prośbą o pomoc już kilka lat temu. Sprawa kopalni, która ma powstać na torfowisku ciągnie się już bardzo długo. Na tyle, że wydaje się, że wpisała się już na dobre w społeczno-polityczny krajobraz Czyży, przyzwyczaiła do siebie mieszkańców i oswoiła temat inwestycji. Przeciągający się proces skupywania działek i przekształceń prawnych nie uśpił jednak czujności wszystkich osób. Rolniczki, działaczki, przyrodnicy cały czas martwią się o przyszłość tego terenu, a tym samym o dalsze losy swoich gospodarstw, przyrody i dziedzictwa związanego z łąkami. 〜 &nbsp; Jak możemy przeczytać na prowadzonej przez Społeczny Komitet Ochrony Łąk Torfowych stronie internetowej: “Około 140 hektarów łąk torfowych na granicy gminy Czyże i gminy Narew, kilka kilometrów od rzeki Narew, jest zagrożone planami firmy Wokas, która chce wydobywać torf i zarabiać na sprzedaży produktów z torfu. To głównie okrywa torfowa do uprawy pieczarek oraz różnego rodzaju ziemia ogrodnicza. Ich duża część jest sprzedawana za granicę. Na terenie gminy Czyże nie odbyła się poważna dyskusja na temat korzyści i strat, jakie może przynieść przemysłowa eksploatacja torfu planowana przez Wokas. Decyzje zapadają w sposób nietransparentny. Władze gminy uchylają się od publicznej dyskusji na ten temat. Odmawiają także rozmowy z radą sąsiedniej gminy Narew, która uważa, że nie można dopuścić do eksploatacji torfu na tym terenie. Władze gminy Czyże bez żadnej merytorycznej dyskusji i za niewielkie pieniądze chcą oddać rzeczy bezcenne, których wartość trudno oszacować w pieniądzu. I to w gminie rolniczej, a właśnie rolnicy najbardziej odczują negatywne skutki kopalni.”&nbsp; W roku 2019 firma Wokas wystąpiła do gminy Czyże oraz Narew o zmianę studium zagospodarowania przestrzennego, rozpoczynając tym samym proces inwestycyjny dla kolejnej kopalni torfu w ich portfolio. Kilka lat wcześniej rozpoczęła powolny i mało transparentny proces kupowania i wydzierżawiania działek — przekonywała mieszkańców różnymi metodami, jak wspominają na początku niekoniecznie informując ich o celach wykupu. Zmiana studium wywołała sprzeciw części społeczności, który doprowadził do stworzenia petycji przeciwko planowanej kopalni: https://www.petycjeonline.com/a/247680. Petycja zebrała ponad 6 tys. podpisów osób z całego kraju, w tym większości mieszkańców najbliższych miejscowości — Gorodczyna, Gradoczna, Lach, Janowa, Istoku. Protesty i uwagi zostały poparte przez organizacje pozarządowe i instytucje, takie jak np. Wydział Biologii Uniwersytetu w Białymstoku. Od tego czasu zarówno firma Wokas, jak i gmina, oraz odpowiednie instytucje, takie jak np. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska i mieszkańcy przeprowadzają kolejne etapy procedur formalnych, prawnych i postępowań administracyjnych związanych z planowaniem inwestycji, uzgadnianiem, konsultacjami, uwagami i decyzjami. Kalendarium całego procesu można prześledzić tutaj: https://czyzenarewtorf.wordpress.com/kronika-wydarzen/. Magdalena Siemaszko, Anna Wiewiorowska red. Piotr Jończyk 2023 Celem firmy WOKAS jest zbudowanie na terenie gmin kopalni torfu, sprzedawanego później w postaci okrywy do uprawy pieczarek lub ziemi ogrodniczej, w dużej części za granicę. – Z pewnością przysłuży się mieszkańcom okolicy, zapewniając nowe miejsca pracy i stymulując rozwój lokalnej gospodarki – mówiła o inwestycji przedstawicielka firmy Wokas, Iwona Zacharczuk, w wywiadzie, który ukazał się na portalu DzienDobryBiałystok.pl we wrześniu 2021 roku. Jeszcze przed zwróceniem się do gminy z wnioskiem o zmianę studium zagospodarowania przestrzennego firma Wokas zaczyna skupować i dzierżawić działki w okolicy, nie zawsze informując mieszkańców o swoich zamiarach, a przedstawiciele spółki spotykają się z wójtami gmin Czyże i Narew. W czerwcu 2019 roku firma przekazuje gminie darowiznę w wysokości 12,5 tysiąca złotych na zagospodarowanie placu przy świetlicy w Klejnikach. W sierpniu 2020 organizuje i finansuje całodniowy wyjazd z Czyż do kopalni torfu Stoczek na Lubelszczyźnie, w którym uczestniczą głównie radni gminy, w tym wójt oraz przewodnicząca rady. Przychylność lokalnych władz i podejmowane przez firmę Wokas działania zwracają uwagę mieszkańców gminy. Przeciwko budowie kopalni ogłaszają petycję online. Mieszkanki argumentują, że planowana inwestycja zwiększy suszę na terenie gmin, zagrozi gospodarstwom rolnym, zniechęci do przyjazdu turystów oraz zniszczy wyjątkowy krajobraz i dziedzictwo przyrodniczo-kulturowe. A negatywne skutki swoim zasięgiem obejmą także okoliczne wsie. Mieszkańcy kierują apel do władz, aby zaprzestano działań dążących do powstania kopalni. Przekonują, że lepiej poświęcić uwagę ochronie łąk i wspieraniu lokalnych gospodarstw w użytkowaniu ziemi, które nie będzie zagrażało środowisku, a sprzyjało rozwojowi ekologicznego rolnictwa oraz turystyki. Powołany zostaje Społeczny Komitet Ochrony Łąk Torfowych, który współtworzą mieszkańcy miejscowości Gorodczyno, Gradoczno, Lachy, Klejniki, Janowo oraz Narew. Jego głównym celem jest ochrona nadnarwiańskich łąk przed wpływem przemysłowej eksploatacji złóż torfu na terenie gmin Czyże i Narew. Petycja została złożona w lipcu 2020 roku. Podpisało się pod nią ponad 6 tys. osób z całego kraju, w tym 24 osoby z terenu gminy Czyże oraz około 350 osób z terenu gminy Narew, w tym prawie wszyscy mieszkańcy najbliższych miejscowości. Protest mieszkańców przeciwko budowie kopalni torfu poparły organizacje pozarządowe i instytucje, m. in. Wydział Biologii Uniwersytetu w Białymstoku, Centrum Ochrony Mokradeł, WWF Polska. W ramach interwencji poselskiej do gminy przyjechał poseł Adrian Zandberg. Od tego czasu firma Wokas, gmina, szereg instytucji oraz grupa mieszkańców są zaangażowani w kolejne etapy procedur administracyjnych związanych z planowaną inwestycją. O kolejnych krokach Justyna Jakubowska informuje na stronie internetowej o zagrożonym torfowisku. Mimo protestów w maju 2021 roku rada gminy Czyże przyjmuje uchwałę w sprawie zmiany studium przestrzennego zagospodarowania. Około 100 ha łąk traci funkcję rolniczą i zostaje przeznaczone na wydobycie torfu. Zmiana studium zagospodarowania to pierwszy etap w budowie kopalni. Po przegłosowaniu decyzji o zmianie studium wójt gminy Czyże zwrócił się do do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska o “uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia polegającego na: wydobyciu torfu na obszarze złoża torfu Klejniki”. Na zlecenie firmy Wokas powstał raport o potencjalnym wpływie inwestycji na środowisko (ooś). Jego głównym celem było opisanie środowiska na terenie planowanej inwestycji oraz wykazanie, że budowa i funkcjonowanie kopalni torfu nie będzie negatywnie oddziaływać na lokalną przyrodę. Autorzy dokumentu przekonywali, że inwestycja nie wpłynie na zubożenie roślinności, ani nie będzie niekorzystnie oddziaływać na stany wód. Jedyne mogłaby zagrozić ptakom żerującym na torfowiskach, ale według autorów negatywny wpływ miałby być “fazowy” i ograniczony “lokalnie”. Do raportu krytyczne opinie zgłosili m. in. fundacja WFF, Centrum Ochrony Mokradeł, organizacja Natura International oraz dr Janusz Kupryjanowicz z UCP im. prof. A. Myrchy przy Uniwersytecie w Białymstoku, wskazując błędy w przygotowanym raporcie.&nbsp; Zwrócono uwagę, że raport przemilcza konflikt społeczny, który wywołała planowana inwestycja oraz wskazano szereg uchybień i niedopowiedzeń znajdujących się w dokumencie. Mieszkańcy przypominali, że nie wszystkie działki, objęte badaniem, są własnością firmy Wokas, a autorzy raportu nie określili, w jaki sposób możliwy będzie dostęp do posesji, które zostaną w prywatnych rękach. Tak samo zabrakło informacji o wpływie ciężkiego transportu na lokalne drogi i ewentualnej rozbudowy infrastruktury dojazdowej. Eksperci zwracali uwagę na krótki okres inwentaryzacji zwierząt i roślin, w efekcie którego nie uwzględniono w dokumencie wielu gatunków, w tym między innymi dubelta, który znajduje się na Czerwonej Liście Ptaków Polskich. Wskazywano na niejednoznaczny zakres badanego terenu oraz nie wzięcie pod uwagę, że teren planowanej kopalni graniczy z obszarami podlegającymi ochronie Natura 2000. Zastrzeżenia wzbudził także lakoniczny opis wpływu inwestycji na wody powierzchniowe i podziemne. Wielokrotnie podkreślano, że raport zawiera ogólnikowe stwierdzenia, które nie przesądzają o braku negatywnego wpływu planowanej inwestycji na środowisko. Jednocześnie nie uwzględniono w nim planu monitoringu działań, które pozwoliłyby na reakcję i działania naprawcze. 10 marca 2023 RDOŚ w Białymstoku odmówił uzgodnienia warunków realizacji kopalni torfu w gminie Czyże, przekonując, że przedstawiona dokumentacja nie daje podstaw do stwierdzenia braku negatywnego wpływu planowanej inwestycji na środowisko przyrodnicze. Dokument wskazywał, że przedstawione przez autorów raportu dane nie przedstawiają w rzetelny elementów przyrodniczych objętych ochroną, a także nie uwzględniają sąsiedztwa obszarów Natura 200. Tym samym dane zebrane na zlecenie firmy Wokas nie dają podstaw do uznania, że kopalnia torfu na terenie gminy Czyże nie zaszkodzi środowisku. Decyzja Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku nie przesądza jednak, że tereny w Czyżach i Narwi nie są zagrożone budową kopalni torfu. Tym bardziej, że decyzja o zmianie studium zagospodarowania przestrzennego została podtrzymana przez radę gminy. Budowa została odroczona dzięki współpracy mieszkańców i ekspertów z wielu środowisk. Pokazuje to, w jak różne interesy mogą godzić nieprzemyślane inwestycje oraz jak bardzo skomplikowanymi ekosystemami są torfowiska. Z drugiej strony sytuacja w Czyżach obrazuje wielotorowość przebiegu procesów na rzecz ochrony przyrody. Kluczowe wówczas jest działanie na wielu polach – środowiskowych, prawnych i społecznych. Wymaga to także czujności wobec działań władz, szczególnie, gdy te są przychylne inwestycjom wpływającym niekorzystnie na stan środowiska przyrodniczego. Kluczowe okazało się także budowanie społecznej świadomości znaczenia mokradeł oraz dowartościowywanie lokalnej wiedzy i wagi relacji ludzi z przyrodą. Przed mieszkankami kolejny etap pracy. Na wniosek firmy Wokas gmina Czyże 16 lipca 2024 ponownie wszczęła postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla kopalni torfu Kielniki. Piotr Jończyk 2024 Justyna Jakubowska pochodzi z Narwi. Absolwentka Szkoły Głównej Handlowej. Zawodowo zajmuje się międzynarodowymi programami finansowanymi ze środków europejskich. Czas wolny najchętniej spędza w przyrodzie. Działaczka Komitetu Obrony Łąk Torfowych. &nbsp; &nbsp; Justyna prowadzi stronę internetową O zagrożonym torfowisku, na której precyzyjnie dokumentuje procesy urzędnicze, starania o ochronę ląk na pograniczu gminy Narew i Czyże oraz prezentuje rozmaite argumenty przeciwko powstaniu kopalni. <img width="688" height="484" width_o="688" height_o="484" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/76ac354cd86230094e7c69be5177c69c7d75df5ab3f91497430c50fb85f5e6bf/mapa-dzialek.jpg" data-mid="166323543" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/688/i/76ac354cd86230094e7c69be5177c69c7d75df5ab3f91497430c50fb85f5e6bf/mapa-dzialek.jpg" /> <img width="1877" height="1249" width_o="1877" height_o="1249" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/10a253f64524a684a1cda976bfd82b8f08dd443724bdc6b8a385a4017a646e82/Zrzut-ekranu-2022-11-16-o-16.39.38.png" data-mid="159257971" border="0" data-scale="70" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/10a253f64524a684a1cda976bfd82b8f08dd443724bdc6b8a385a4017a646e82/Zrzut-ekranu-2022-11-16-o-16.39.38.png" /> <img width="200" height="200" width_o="200" height_o="200" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" data-mid="166318715" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/200/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" /> Pełen raport z badań dostępny tutaj (PDF) Wokół torfowiska. Bołoto czy Jama tu zostanie? – Raport z badań etnograficznych 〜 &nbsp;〜 &nbsp;〜 https://pamietajmy.bagna.pl/Niemce-content Tue, 19 Jul 2022 15:02:56 +0000 Pamiętajmy o Mokradłach https://pamietajmy.bagna.pl/Niemce-content Niemce woj. Lubelskie Opiekun: Michał Zembrzycki Dyskie Łąki, łochynie, „koło Czesia”, łyżwy, lipniaki, Krzywa Rzeka, grobla, Bas Canto, sianokosy, owijanki Łąki pod Lublinem, których właścicielami jest rodzina i sąsiedzi Michała noszą w sobie pamięć dawnych sposobów ich użytkowania i wielowymiarowych relacji w systemie społeczno-ekologiczno-historycznym. Jednocześnie są bardzo reprezentatywnym dla tysiąca innych łąk w Polsce przykładem zmian, które nastąpiły w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat – procesów ekonomicznych, politycznych i ekologicznych, materializujących się w stopniowym osuszaniu, zaniechaniu, zubażaniu i zabudowywaniu. &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;<img width="1000" height="655" width_o="1000" height_o="655" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/05c876a0d532cd6545551689ae3775b6388c2ca5a025b7f50ae2218e0dfe8a44/IMG_2901-2-kopia.png" data-mid="164499571" border="0" data-scale="66" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/05c876a0d532cd6545551689ae3775b6388c2ca5a025b7f50ae2218e0dfe8a44/IMG_2901-2-kopia.png" /> <img width="667" height="1000" width_o="667" height_o="1000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/839c1eae9636d4cc4f23dc91ce99f5e5dd2a4b7b51687ab93aa68e588634363b/DSCF7605-kopia.JPG" data-mid="160598929" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/667/i/839c1eae9636d4cc4f23dc91ce99f5e5dd2a4b7b51687ab93aa68e588634363b/DSCF7605-kopia.JPG" /> <img width="1000" height="667" width_o="1000" height_o="667" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/5eafbc7c395e8d0b979958c6236e1250fa1b3c70c2814d57e10c42f12edcb0bb/DSCF7554-kopia.JPG" data-mid="160598908" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/5eafbc7c395e8d0b979958c6236e1250fa1b3c70c2814d57e10c42f12edcb0bb/DSCF7554-kopia.JPG" /> <img width="1000" height="667" width_o="1000" height_o="667" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/8fae3413fdeccbb472fe80a66bb5e9155bc07e91f54f547ca7a9883adaa4acfc/DSCF7567-kopia.JPG" data-mid="160598909" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/8fae3413fdeccbb472fe80a66bb5e9155bc07e91f54f547ca7a9883adaa4acfc/DSCF7567-kopia.JPG" /> Niemce to miejscowość najbardziej znana obecnie z tego, że…są w niej codzienne korki. Wieś ta leży przy zatłoczonej DK19, łączącej Lublin (16 km od stolicy województwa lubelskiego) z Białymstokiem. Myślę, że mało kto, przejeżdżając przez Niemce zdaje sobie sprawę, że tuż obok znajduje się bardzo piękny i cenny przyrodniczo obszar. To dolina Krzywej Rzeki. Ten dość niewielki (ok. 500 ha) kompleks łąk wydaje się być odwiecznym elementem lokalnego krajobrazu – położonym między kilkusetletnią wioską (Wola Niemiecka, zwana nie bez powodu „Starą Wsią”), a rozległymi Lasami Kozłowieckimi (Park Krajobrazowy). Łąki do ok. 2005 roku były niemal w całości wykorzystywane przez miejscowych rolników jako łąki kośne i w niewielkim stopniu jako pastwiska. Obecnie wypas zanikł, a większość z tych terenów nie jest regularnie koszona. Miejsce pełni obecnie funkcję głównie estetyczną i rekreacyjną (spacery) dla ludności. Gdzieniegdzie funkcjonują jeszcze niewielkie kopalnie torfu oraz wykopane są małe stawy. W kontekście przyrodniczym ten obszar jest bardzo wartościowy: występują tu zarówno ssaki (stada saren, dziki, na jesieni rykowiska jeleni, zające, lisy i inne typowe gatunki), ptaki (w tym kszyki, derkacze, żurawie, skowronki, bażanty, myszołowy, pustułki, gąsiorki, srokosze, białorzytki, krzyżówki, błotniaki stawowe, Żerują tu bociany białe.) W pobliskim Kozłowieckim Parku Krajobrazowym wśród typowo leśnych ptaków spotkać można też nocne drapieżniki - puszczyki zwyczajne i uszatki. Świat płazów reprezentują zarówno żaby, w tym moczarowe, jak i ropuchy, odbywają się tu gody wymienionych płazów, jak również rzekotek drzewnych. Wśród łąk żyją też gady: jaszczurki zwinki, zaskrońce zwyczajne. Wg niektórych źródeł w dolinie pobliskiej Mininy (choć ta nazwa przypisywana jest też Krzywej Rzece) do niedawna występowały też żółwie błotne. Pod względem botanicznym łąki są reprezentowane przez różne typy zbiorowisk roślinnych, od tych występujących na bardziej podmokłych terenach (spotkać można tu np. wełniankę, kosaćce żółte, różne gatunki storczyków) po rośliny kserotermiczne. Spotkałem też zarastające łąki trzęślicowe z liczne występującą jeszcze goryczką wąskolistną (dostrzegłem na nich jaja motyli modraszków). Na uwagę zasługuje fakt, że część łąk od lat 90. planowana jest (niestety bez realizacji) ochroną rezerwatową ze względu na występowanie rzadkiego wielosiłu błękitnego. Łąki mają w dużej mierze charakter mozaikowy - rośnie tu dużo ogromnych wierzb, zagajników brzozowych, co zwiększa różnorodność biologiczną. Największym problemem z tym mokradłem jest, moim zdaniem, fakt, nie oprócz ochrony otulinowej nie podlega on żadnej innej formie ochrony. Przepływająca przez kompleks łąk Krzywa Rzeka jest stale zanieczyszczana ściekami z niesprawnie funkcjonującej oczyszczalni ścieków w pobliskich Niemcach, kopalnie torfu (w sąsiedztwie planowanego rezerwatu przyrody) wciąż działają, w pobliżu dróg przechodzących przez łąki natknąć się można na niewielkie nielegalne wysypiska śmieci. Ponadto, kompleks łąk wymaga moim zdaniem ochrony czynnej - po zaniechaniu w dużej mierze przez ludzi regularnego koszenia trawy, po prostu ulegają one zarastaniu. Istnieje też ryzyko, że fragmenty łąk położone w pobliżu miejscowości będą stopniowo ulegały zabudowaniu przez domy jednorodzinne. To miejsce jest ważne dla mnie jako dla przyrodnika, ale również ze względów estetycznych. Jest to także moja "mała ojczyzna", którą pamiętam jako bajkową krainę z czasów dzieciństwa, jako cel moich pierwszych wycieczek i miejsce pierwszych obserwacji ornitologicznych. Taki opis moich łąk stworzyłem w 2021 roku, podczas rekrutacji do projektu „Pamiętajmy o Mokradłach”, do którego miałem zaszczyt się zakwalifikować. Wyniki badań przeprowadzonych podczas realizacji projektu (przyrodniczych i etnograficznych) jeszcze bardziej utwierdziły mnie w przekonaniu, że warto chronić ten obszar i rozpowszechniać wiedzę o nim wśród lokalnych mieszkańców, ale także wśród Lublinian. Poznałem opinie innych ludzi, zarówno specjalistów od bagien,&nbsp; etnografów, członków mojej rodziny i mieszkańców najbliższych okolic – okazał się że nie tylko ja uważam ten obszar za wartościowy. Podczas wizyt gości z Centrum Ochrony Mokradeł odkryliśmy, że w najbardziej wilgotnej części Doliny znajdują się duże pokłady torfu – świadczy to o tym, że wciąż można traktować ten teren jako torfowisko, a więc obszar niezwykle cenny. Wizyta przedstawicielek Stowarzyszenia Pracownia Etnograficzna uświadomiła mi, że te łąki odgrywały ogromną rolę w życiu codziennym mieszkańców. Stanowiły źródło wody, pożywienia dla zwierząt, pozwalały napełnić stodoły na zimę, co oczywiste. Ale dowiedziałem się też, że miejscowi zbierali zioła (do celów leczniczych i obrzędowych), torf, jaja ptaków, korzystali z wody stojącej na łąkach, np. do moczenia lnu. Łąki były miejscem spotkań przy sianokosach, zabawy młodych podczas wypasania krów. Działy się tam też wydarzenia historyczne związane z II wojną światową. Z doliną Krzywej Rzeki związane jest mnóstwo wspomnień, nie tylko najstarszych, ale także młodych mieszkańców tej okolicy. Podczas trwania projektu odkryłem, że gdyby nie obecność Krzywej Rzeki, prawdopodobnie Niemce by nigdy nie powstały. Uwidacznia się to choćby w tym, że dwór w Niemcach położony był bezpośrednio przy źródłach tego cieku wodnego, natomiast najstarsza w okolicy Wieś (założona w połowie XVI wieku) nieistniejąca już Wola Mienina wzięła swoją nazwę od dawnego imienia Krzywej Rzeki. Dolina tej rzeki, mimo że niewielka, i obecnie coraz bardziej otoczona przez rozrastające się wsie, jest miejscem bardzo ważnym pod względem środowiskowym, przyrodniczym, historycznym, kulturowym i estetycznym. Wiem, że te określenia brzmią górnolotnie, ale piszę to z całą odpowiedzialnością. Uważam, że musimy chronić ten obszar, dbać o niego i opowiadać o nim wszystkim obecnym i przyszłym mieszkańcom. Michał Zembrzycki, 2023 <img width="1000" height="667" width_o="1000" height_o="667" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/42822da47be41e60c6423eaa6bfd4e0f566d46be0ebc2f455996b2e658c8cdce/DSCF7625-kopia.JPG" data-mid="160599037" border="0" data-scale="81" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/42822da47be41e60c6423eaa6bfd4e0f566d46be0ebc2f455996b2e658c8cdce/DSCF7625-kopia.JPG" /> Michał ZembrzyckiRocznik 1991, z wykszałcenia jestem biologiem, obecnie związany jestem zawodowo z Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, gdzie realizuję pracę doktorską poświęconą ekologii behawioralnej błotniaka stawowego. Wiem doskonale, że chodzenie po bagnach wciąga. Od kilkunastu lat jestem zainteresowany historią i przyrodą mojej małej ojczyzny – Gminy Niemce koło Lublina. Pasją do obu tych rzeczy zaraziła mnie mama – również biolozka, a także lokalna artystka i działaczka społeczna. Prowadzę grupę lokalnej społeczności na Facebooku, jak również śpiewam w Chórze Męskim "Bas Canto", mającym swoją siedzibę w Niemcach. Moją dodatkową pasją jest fotografia. Mam najwspanialszą żonę, Joannę (od 2019). Jesteśmy posiadaczami sympatycznej suczki Misi. Krzywa Rzeka czy Minina?– raport z&nbsp;badań&nbsp;etnograficznych ‘W ramach badań etnograficznych starałyśmy się poznać, jaką rolę odgrywały i odgrywają mokradła w życiu okolicznych mieszkańców. Jest to z jednej strony zapis zanikających praktyk i zwyczajów związanych z tradycyjnym rolnictwem i kulturą ludową, z drugiej opis relacji ludzi z przyrodą&nbsp;oraz zmian, jakie zachodzą zarówno w środowisku przyrodniczym, jak i społecznym. &nbsp; &nbsp; W ramach badań prowadziłyśmy wywiady z mieszkańcami&nbsp;i mieszkankami wsi Niemce, Wola Niemiecka, Nowy Staw i Nasutów oraz obserwacje terenowe. Korzystałyśmy również z dostępnych źródeł&nbsp;pisanych. Naszym nieocenionym przewodnikiem w terenie i konsultantem w trakcie analizy materiału był Michał Zembrzycki przyrodnik&nbsp;i mieszkaniec gminy Niemce, dzięki któremu badany obszar trafił do projektu „Pamiętajmy o mokradłach”.’ &nbsp;&nbsp;<img width="200" height="200" width_o="200" height_o="200" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/6be620bb58d1081eb3f1e99b0b6bd3e0c687abcd1648d9ec701c2e72b72cc95a/55209-200.png" data-mid="166105619" border="0" data-scale="59" src="https://freight.cargo.site/w/200/i/6be620bb58d1081eb3f1e99b0b6bd3e0c687abcd1648d9ec701c2e72b72cc95a/55209-200.png" /> Pełen raport z badań dostępny tutaj (PDF) Niemce – biblioteka 〜&nbsp;Pierwsza część publikacji Ocalic od Zapomnienia 〜 Druga część publikacji Ocalić od Zapomnienia 〜&nbsp;Mapa Odkrywamy Gminę Niemce na stronie Stowarzyszenia Wspólna Przyszłość 〜&nbsp;Chór Męski Bas Canto (FB) 〜 W poniedziałek rano – wykonanie chóru Bas Canto 〜 Rękodzieło z Niemców – tradycyjne pająki 〜 Fotografia Michała Zembrzyckiego 〜 &nbsp;〜 &nbsp;〜 https://pamietajmy.bagna.pl/Siemichocze-content Fri, 08 Apr 2022 17:26:07 +0000 Pamiętajmy o Mokradłach https://pamietajmy.bagna.pl/Siemichocze-content Siemichocze woj.podlaskie Opiekunka: Katarzyna Dytkowska Struga, fermy kurnikowe, Tu Żyjemy, przemysł, płoty, Koterka, opór, pogranicze, ekoturystyka W przygranicznej podlaskiej wsi katolicko – prawosławna społeczność zrzesza się i stawia opór budowie przemysłowej fermy drobiu, która ma powstać na terenach dawnych łąk, tuż przy malowniczych dolinach dopływów rzeki Pulwy i bagiennych terenach źródliskowych. Sąsiadki organizują płotową akcję banerową i malowanie portretów kur, które same hodują w małych, przydomowych kurnikach. <img width="2644" height="1680" width_o="2644" height_o="1680" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/73ed8299ac1656b90a140f564c99f36e12b3585d21facf90b6a7c5f91729a853/CamScanner-11-15-2022-22.10_2-kopia.png" data-mid="160590003" border="0" data-scale="71" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/73ed8299ac1656b90a140f564c99f36e12b3585d21facf90b6a7c5f91729a853/CamScanner-11-15-2022-22.10_2-kopia.png" /> Jak przyroda wygrała z kurnikami Małe rzeczki nazywane dopływami Pulwy, strugi, krynice, mokradła i bagniska utworzone przez meandrujące cieki wodne występują wzdłuż całej wsi Siemichocze i kontynuują swój bieg w kolejnych miejscowościach. Najbliższe z nich są oddalone od zabudowań około 100 metrów, a te położone nieco dalej znajdują się w zasięgu 300-400 metrów od siedzib ludzkich. &nbsp; &nbsp; Na początku lat 60-tych zaczęła się melioracja tych terenów. Rowy zostały pogłębione, wykoszono brzegi, a nurt zabezpieczono faszyną. Później w latach 70-tych wybudowano przepusty i groble, które spiętrzyły wodę. Dzięki ciekom wodnym wszystkie okoliczne wsie posiadały piękne wilgotne łąki, które zapewniały paszę dla powszechnie hodowanego bydła. W latach 90-tych, niektórzy gospodarze zaczęli kopać na łąkach stawy rybne, wówczas zaczęły pojawiać się bobry. &nbsp; &nbsp; Później niepielęgnowane od lat 90-tych rowy zaczęły zarastać. Obecnie łąki zaczynają zmieniać się w mokradła z nieuregulowanym nurtem cieków wodnych, a teren stał się enklawą dzikiej przyrody, herpeto- i ornitofauny. W okolicach wsi rejestrujemy tropy żubrów, wilków, rysi i borsuków, spotkać można również cietrzewie. &nbsp; &nbsp; W odległości około 500 metrów od wsi znajdują się inne, zajmujące większy obszar, podmokłe tereny, które ciągną&nbsp; się w kierunku strug i rzeczek okalających wieś Tymianka, gdzie znajdują się prawdziwe bagniska z charakterystyczną wyspową strukturą terenu. Ślady bytowania bobrów są bardzo widoczne, liczne powalone drzewa utrzymują wysoki poziom wód, a teren jest niebezpiecznie grząski. Występuje tam fauna i flora charakterystyczna dla terenów bagiennych. &nbsp; &nbsp; Ten cenny przyrodniczo teren bezpośrednio sąsiaduje z polem, gdzie miała powstać przemysłowa ferma kur. Przeciwko fermom drobiu W połowie 2020 roku mieszkanka naszej wsi zainteresowała się plotką, według której nad naszymi siedliskami miała powstać inwestycja fermowa “biznesmena” z innego województwa. Plotka okazała się prawdziwa, potwierdziły się pogłoski, że w naszej i sąsiedniej wsi planowana jest budowa kurników i hodowla przemysłowa drobiu. &nbsp; &nbsp; Niedługo później rozpoczął się proces administracyjny – ocena oddziaływania na środowisko (OOŚ). Niestety jego rozpoczęcie nie było skutecznie przedstawione mieszkańcom, zabrakło informacji na oficjalnym profilu na Facebooku gminy Nurzec Stacja. Informacja została udostępniona jedyna w Biuletynie Informacji Publicznej, do którego zagląda niewiele osób. Mieszkańcy nie mogli się dowiedzieć, jaka jest planowana skala produkcji, a tym samym skala wpływu na środowisko, stan lokalnych dróg, zasoby wodne oraz jaką ilość odpadów będzie generować planowana inwestycja. &nbsp; &nbsp; Zebraliśmy nieformalną grupą osób, które były świadome zagrożenia, jakie niesie za sobą hodowla blisko 3,5 milionów brojlerów rocznie w sąsiedztwie domów, pól uprawnych i siedlisk przyrodniczych. Zawiązaliśmy Stowarzyszenie TU ŻYJEMY&nbsp; i staliśmy się stroną&nbsp; postępowania, która reprezentowała mieszkańców wsi i gminy. Wiedzieliśmy, że czeka nas walka z inwestorem. Nie spodziewaliśmy się jednak, że także z prowadzącą postępowanie gminą – wójt uznał bowiem budowę ferm za element sprzyjającego gminie „rozwoju cywilizacyjnego”, a radni nie podjęli żadnych działań, które mogłyby inwestycję powstrzymać. &nbsp; &nbsp; Atutem naszej małej podlaskiej gminy Nurzec Stacja jest przyroda – mimo że nie jesteśmy objęci programem Natura 2000, to połowa powierzchni gminy jest zalesiona, gospodarstwa są tradycyjne i rodzinne. Postanowiliśmy wykazać, że walory przyrodnicze, które MY ZNAMY są argumentem, który przekona decydentów, że lokowanie przemysłowych ferm drobiu na terenie gminy jest złym pomysłem i należy się z niego wycofać. Zwróciliśmy się z prośbą o pomoc do organizacji przyrodniczych: PTOP (Polskie Towarzystwo Ochrony Ptaków), KOK (Komitet Ochrony Kuraków), CMOK (Centrum Ochrony Mokradeł), Stowarzyszenie Nasz Bóbr, a także niezrzeszonych przyrodników wolontariuszy i to okazało się strzałem w dziesiątkę. &nbsp; &nbsp; Członkini naszego stowarzyszenia dołączyła do bagiennego projektu PAMIĘTAJMY O MOKRADŁACH, w czasie którego wraz z mężem i&nbsp; 10-letnim synem poznawali podlaskie mokradła podczas badań terenowych. Naukowcy związani z organizacją przygotowali zaś inwentaryzację przyrodniczą okolic naszej wsi, która była jednym z dokumentów przedłożonych wójtowi, Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska oraz Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. &nbsp; &nbsp; Problem budowy kurników został zażegnany w roku 2023. Przez prawie 3 lata trwały protesty, aby ta szkodliwa inwestycja nie została rozpoczęta – otrzymaliśmy wielkie wsparcie stowarzyszenia Otwarte Klatki, współtworzyliśmy Koalicją Społeczną STOP FERMOM. Nasz sukces zawdzięczamy organizacjom przyrodniczym, które od samego początku udzielały nam pomocy i merytorycznego wsparcia. Ochrona mokradeł trwa Gdyby ferma powstała, nasze mokradła zostałyby zniszczone i skażone. Okolice wsi Siemichocze nie są szczególnie bogate w zasoby wodne. Gleby są lekkie i niespecjalnie urodzajne, więc zniszczenie mokradeł i terenów absorbujących wodę spowodowałoby stepowienie pól, stracilibyśmy również urokliwe ostoje przyrody. &nbsp; &nbsp; Obserwujemy jednak na naszym terenie inne działania negatywnie wpływające na tutejsze mokradła. Z jednej strony bezmyślne wywożenie gruzu budowlanego i zasypywanie nim miejsc podmokłych, co staramy się nagłaśniać i edukować mieszkańców. Z drugiej, dzikie wysypiska, które zgłaszamy policji (jednak ci niestety nie zawsze są skuteczni w znajdowaniu śmieciarzy) oraz władzom gminy (które ignorują zgłoszenia). &nbsp; &nbsp; Liczymy, że nowy wójt i nowa ekipa samorządowców będą współpracowali z nami aktywistami i lokalną społecznością na rzecz edukacji przyrodniczej oraz będą wspierać nasze starania o zachowanie tego, co jest wartością Podlasia – nieskażonej przyrody. &nbsp; &nbsp; Chcemy kontynuować badania terenowe okolic wsi, dlatego oferujemy przyrodnikom w zamian za ich wsparcie gościnny dom na czas urlopu. Wszyscy zaangażowani w sprawę przyrodnicy i aktywiści są zawsze mile widzianymi gośćmi&nbsp; w Siemichoczach. Katarzyna Dytkowska, Halina Smorczewska, Ewa Krasińska2024 〜 Katarzyna Dytkowska Magister ogrodnictwa i „nie-zrobiona” magister filozofii. Współzałożycielka podlaskiego Stowarzyszenia TU ŻYJEMY, Członkini Stowarzyszenia Nasz Bóbr; Aktywistka Koalicji Społecznej Stop Fermom Przemysłowym oraz ruchu OTWARTE KLATKI; Słuchaczka Studium Chrześcijańskiego Wschodu i uczestniczka warsztatów ikonopisarskich. Jako matka wielodzietna jestem przekonana, ze edukacja przyrodnicza i ekologiczna dzieci i młodzieży jest bardzo ważna. Aktywność społeczna odciąga mnie od hamaka i książek. https://www.facebook.com/siemichocze/https://www.youtube.com/watch?app=desktop&amp;v=EF2FTrkTbXI <img width="1000" height="667" width_o="1000" height_o="667" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/dda1227f6886b0323cf8674d3cbcb376ff97f85eb281d173d83f64e12473cfb9/DSCF9994-kopia.JPG" data-mid="164586465" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/dda1227f6886b0323cf8674d3cbcb376ff97f85eb281d173d83f64e12473cfb9/DSCF9994-kopia.JPG" /> <img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/d5b2906b7848d69470bd6ca3a7ac9e19c92e127c4c6875948c5b556c53777d56/DSCF9981-kopia.JPG" data-mid="164586423" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/d5b2906b7848d69470bd6ca3a7ac9e19c92e127c4c6875948c5b556c53777d56/DSCF9981-kopia.JPG" /> <img width="935" height="642" width_o="935" height_o="642" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/7c1ebd6ae7535a6857665bf9724bb26e4129e7b7d7221c424cd3d52d0ab595ee/DSCF0001-kopia-2.JPG" data-mid="164586439" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/935/i/7c1ebd6ae7535a6857665bf9724bb26e4129e7b7d7221c424cd3d52d0ab595ee/DSCF0001-kopia-2.JPG" /> <img width="1000" height="667" width_o="1000" height_o="667" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/f328b62a165cf1da1837b708a87ec7dfb712a245cd64c8e24b0e32ed8151d27b/DSCF9858-kopia.JPG" data-mid="164586387" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/f328b62a165cf1da1837b708a87ec7dfb712a245cd64c8e24b0e32ed8151d27b/DSCF9858-kopia.JPG" /> <img width="2048" height="1412" width_o="2048" height_o="1412" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/8beea9a9fa5e99b69348a0c3b4bfda2fd2607976e0f75f7b8921d5e627d0ccc7/51261305302_fdac0394f5_k.jpg" data-mid="164586757" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/8beea9a9fa5e99b69348a0c3b4bfda2fd2607976e0f75f7b8921d5e627d0ccc7/51261305302_fdac0394f5_k.jpg" /> Działania na przestrzeni całego procesu administracyjnego: – ciągła uważna i konsekwentna obserwacja przebiegu postępowania, – szybkie reagowanie na wszelkie niedociągnięcia oraz wskazywanie niejasności i uchybień organów administracyjnych, – nawiązanie kontaktu ze wszystkimi zaangażowanymi w sprawę urzędami (osobiście, telefonicznie, mailowo), – nawiązanie kontaktu z organizacjami przyrodniczymi i ekspertami, – skrupulatnie pilnowanie dat pism urzędowych, – zauważenie i zwracanie uwagi na stronniczość wójta, – archiwizacja wszystkich dokumentów, – współpraca z aktywistami Koalicji Stop Fermom i Otwarte Klatki, – stałe wnioskowanie do Rady Gminy i wójta o podjęcie prac nad Miejscowym Planem Zagospodarowania dla gminy. 〜 Dokumentacje, raporty <img width="200" height="200" width_o="200" height_o="200" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" data-mid="167178741" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/200/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" /> Kalendarium&nbsp;dostępne tutaj (PDF) Kalendarium postępowania ws. planowanej Inwestycji w Siemichoczach w gminieNurzec-Stacja Raport z rozpoznania przyrodniczego obszarów bagiennychw rejonie miejscowości Siemichocze, Gmina Nurzec Stacja, powiat siemiatycki, województwo podlaskie,&nbsp; <img width="200" height="200" width_o="200" height_o="200" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" data-mid="167178741" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/200/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" /> Pełen raport dostępny tutaj (PDF) <img width="200" height="200" width_o="200" height_o="200" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" data-mid="167178741" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/200/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" /> Pełen raport dostępny tutaj (PDF) Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko polegającego na budowie fermy kur brojlerów wraz z obiektami towarzyszącymi w miejscowości Siemichocze Pismo ws. dokonanie rzetelnej dokumentacji oceny oddziaływania na środowisko wobec planowanej inwestycji fermy kur brojlerów w gminie Siemichocze <img width="200" height="200" width_o="200" height_o="200" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" data-mid="167178741" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/200/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" /> Pismo dostępne tutaj (PDF) 〜 Siemichocze - biblioteka/linki 〜 Otwarte Klatki,&nbsp;Podlaskie Siemichocze zagrożone kurnikami przemysłowymi &nbsp; 〜 &nbsp;〜 &nbsp;〜 https://pamietajmy.bagna.pl/Turzycowe-Bloto-content Mon, 05 Dec 2022 14:07:03 +0000 Pamiętajmy o Mokradłach https://pamietajmy.bagna.pl/Turzycowe-Bloto-content Turzycowe Błoto, Gdynia woj. pomorskie opiekun: Rafał Śniegocki Budżet partycypacyjny, studzienki, Torfowy Moczar, rów, użytek, nawodnienie, grzęda, Carex lasiocarpa, infiltracja, eutrofizacja To jedno z trzech niewielkich torfowisk stanowiących kompleks mokradłowy, położony na terenie gdyńskiej dzielnicy Dąbrowa. Mimo ochrony w ramach użytku ekologicznego mieszkańcy obserwują stopniową degradację i przesuszanie Błota, które wciąż pełni jednak ważną rolę rekreacyjną. Dzięki Rafałowi powstał społeczny projekt nawodnienia bagna, poprzez doprowadzenie wody opadowej (ze studzienek ulicznych) z terenu przyległego osiedla, finansowany w ramach miejskiego budżetu partycypacyjnego. &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp; <img width="1000" height="1232" width_o="1000" height_o="1232" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/77a46166bf83569ab10ceeaa6738dc5754b849dbdcf11248765385b4860b7817/CamScanner-02-03-2023-17.12_3.png" data-mid="167177830" border="0" data-scale="35" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/77a46166bf83569ab10ceeaa6738dc5754b849dbdcf11248765385b4860b7817/CamScanner-02-03-2023-17.12_3.png" /> <img width="1000" height="667" width_o="1000" height_o="667" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/599e34e4b3fca41d126fbf5180d95ac0a989cf481d58ea9b5e8a4b76a8ca3784/DSCF1441.JPG" data-mid="161041226" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/599e34e4b3fca41d126fbf5180d95ac0a989cf481d58ea9b5e8a4b76a8ca3784/DSCF1441.JPG" /> <img width="1000" height="667" width_o="1000" height_o="667" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/e8aeda8c8e0a9898070fe86259eb0776d20c648b4cacdfce2406d8c8d4e5c74d/DSCF1526-kopia.JPG" data-mid="161040998" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/e8aeda8c8e0a9898070fe86259eb0776d20c648b4cacdfce2406d8c8d4e5c74d/DSCF1526-kopia.JPG" /> <img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/77930bce8a89825cb155d0f1917a15f9f221be7975b62ae6a4c58e15cf8b7655/DSCF1419.JPG" data-mid="161040883" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/77930bce8a89825cb155d0f1917a15f9f221be7975b62ae6a4c58e15cf8b7655/DSCF1419.JPG" /> &nbsp; <img width="1000" height="667" width_o="1000" height_o="667" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/1f41904636006b8fc1be0eb7fd5b6cc52cbb5b2f1195a754eccdbdd23b7f4019/DSCF1543-kopia.JPG" data-mid="161041160" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/1f41904636006b8fc1be0eb7fd5b6cc52cbb5b2f1195a754eccdbdd23b7f4019/DSCF1543-kopia.JPG" /> <img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/7bda2d90fa8e8118e0ae2e7d06def22d04b350ad9baaabb04406f049d5d35779/DSCF1435.JPG" data-mid="161040554" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/7bda2d90fa8e8118e0ae2e7d06def22d04b350ad9baaabb04406f049d5d35779/DSCF1435.JPG" /> Turzycowe Błoto Rafał zgłosił do naszego projektu małe mokradło – Turzycowe Błoto, które znajduje się w pobliżu jego domu w nowej gdyńskiej dzielnicy Dąbrowa. Rafała i jego sąsiadów zaniepokoiło wyraźne przesuszenie ulubionego miejsca spacerów. &nbsp; &nbsp; Turzycowe Błoto otaczane jest z każdej strony nowym budownictwem. Stąd mieszkańcy przewidywali, że postępująca degradacja mokradła może doprowadzić nie tylko do jego zniszczenia, a do zbudowania na jego terenie kolejnych osiedli. &nbsp; &nbsp; Formalnie bagno jest chronione od 1999 roku, jako użytek ekologiczny, jednak mieszkańcy obserwują jego stopniową degradację. W niewielkiej odległości od Turzycowego Błota znajdują się dwa inne mokradła, również mające status użytków ekologicznych: Staw na Dąbrowie (1,1 ha) oraz Torfowy Moczar (1,4 ha) – razem stanowią kompleks mokradłowy, więc ich funkcjonowanie i kondycja są ze sobą ściśle powiązane. &nbsp; &nbsp; Rów biegnący z Turzycowego Błota, pozbawiony zastawek i progów, prowadzi do położonego kilkadziesiąt metrów dalej (i półtora metra poniżej) Stawu na Dąbrowie. Chociaż dla niespecjalistycznego może być to trudne do rozpoznania, to Staw jest torfowiskiem, tyle, że niemal całkowicie wyschniętym i wyeksploatowanym. &nbsp; &nbsp; Turzycowe Błoto i Staw na Dąbrowie oddziela niewielka grzęda (najprawdopodobniej mineralna), która prawdopodobnie odizolowała od siebie torfowiska bądź spowalniała między nimi przepływ wody. Obecnie&nbsp; przecięta jest głębokim rowem, który pozwala na ucieczkę wody w szybkim tempie. &nbsp; &nbsp; Ostatnim elementem bagiennego kompleksu jest położony dalej, najmniej zdegradowany Torfowy Moczar – również wyeksploatowane torfowisko, ale z zachowaną różnorodną roślinnością. Rozpoznanie terenowe pozwoliło nam opisać specyfikę zachodzących tu procesów i wzajemnych zależności. Okazało się, co nie było zaskoczeniem, że wskazane jest zasypanie rowów lub wstawienie zastawek, które pozwolą zatrzymać odpływ wody. Jednocześnie analiza systemu wodnego pokazała, że najkorzystniejsze byłoby obniżenie lustra wody w Stawie na Dąbrowie, czyli dawnej torfiance, przez odcięcie zasilania i pozwolenie mu na ponowne zarastanie, dzięki czemu cały kompleks torfowiskowy będzie miał szansę na regenerację. Rafał, wspólnie z lokalną grupą zgłosił w 2021 roku społeczny projekt poprawy uwilgotnienia Błota w Budżecie Obywatelskim w Gdyni. Projekt zakładał odprowadzanie wody opadowej (wcześniej wstępnie oczyszczonej, odtlenionej i odpowiednio rozsączanej) ze studzienek ulicznych na przyległym do osiedla terenie na bagno. &nbsp; &nbsp; CMOK przygotował rekomendację, która została wykorzystana w procesie projektowania. Równocześnie Rafał uczestniczył w panelach dyskusyjnych w ramach Gdyńskiego Dialogu o Klimacie (raport z jednego ze spotkań do pobrania), prowadzonego przez gdyńskie Laboratorium Innowacji Społecznych, gdzie jego pomysł był prezentowany. &nbsp; &nbsp; Projekt został wybrany w głosowaniu mieszkańców i przeszedł do etapu realizacji. Chociaż w trakcie postępowania odbył się proces mediacyjny między odpowiednimi urzędami, a wnioskodawcami, dzięki któremu rozwiązano problemy proceduralne, to projekt wciąż nie jest jeszcze zrealizowany. &nbsp; &nbsp; ZDiZ [Zarząd Dróg i Zieleni] przeprowadził już trzy nieudane przetargi dotyczące wyboru wykonawcy naszego projektu. W pierwszych dwóch nie zgłosił się żaden oferent. Nic dziwnego, skoro przy wciąż rosnącej inflacji przez te dwa lata nie zwiększono budżetu zadania. Co więcej, czas na zaprojektowanie inwestycji określono w tych postępowaniach na 120 dni. To termin niemożliwy do utrzymania, bo samo uzyskanie pozwoleń wodnoprawnych potrzebnych do stworzenia rowów zajęłoby kilka miesięcy. W ostatnim przetargu czas na przygotowanie projektu skrócono jeszcze do 50 dni – mówił dziennikarzowi Gazety Wyborczej Rafał w grudniu 2023 roku. &nbsp; &nbsp; Po nagłośnieniu sprawy Turzycowego Błota, realizację projektu przejęło Laboratorium Innowacji Społecznych. Ogłoszono przetarg, tym razem skrojony realnie i możliwy do realizacji. &nbsp; &nbsp; Szacowany czas uzyskania wymaganej dokumentacji, pozwoleń i decyzji oraz wykonanie prac – 18 miesięcy. Informacje o postępach projektu można znaleźć na stronie Turzycowe Błoto na Facebooku. Magdalena Siemaszko, Piotr Jończyk 2024 Linki: 〜 Informacja o aktualnym stanie realizacji projektu &nbsp; 〜 Profil FB: @Turzycowe Bloto&nbsp; 〜 Opis użytku, ze szczególnym uwzglęnieniem ważek 〜Gazeta Wyborcza,&nbsp;Ekologiczny spór w Gdyni. Urzędnicy blokują obywatelski projekt ratowania mokradła na Dąbrowie? 〜Gazeta Wyborcza,&nbsp;Pomorskie Sztormy 2024. Nominacje w kategorii Ekologia dla&nbsp;Rafała Śniegockiego i Piotra Kajuta 〜 Film o Turzycowym Błocie zrealizowany przez Koalicję Ruchów Miejskich BRYZA&nbsp; Rafał Śniegocki — Mieszkam częściowo w Gdyni na Dąbrowie, a częściowo na wsi, w powiecie bytowskim, gdzie prowadzę pensjonat i eko gospodarstwo. Jestem menadżerem projektów telekomunikacyjnych i działaczem na moim osiedlu, gdzie ponad 15 lat temu zawiązałem społeczny komitet budowy ulicy, przy której stawiałem dom. Obecnie działam w Stowarzyszeniu Polska 2050. Opiekuję się dwoma mokradłami na terenie mojego gospodarstwa. <img width="1000" height="667" width_o="1000" height_o="667" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/4f6b292cec9deb31b3bcdbf5e874b321c4c3eaab081ae85c4c1706778b231890/DSCF1472-kopia.JPG" data-mid="161040967" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/4f6b292cec9deb31b3bcdbf5e874b321c4c3eaab081ae85c4c1706778b231890/DSCF1472-kopia.JPG" /> <img width="200" height="200" width_o="200" height_o="200" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" data-mid="166648440" border="0" src="https://freight.cargo.site/w/200/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" /> Notatka z wizyty terenowej CMOK (PDF) Turzycowe Bloto. Raport z terenu Gdyński dialog o klimacie – Woda w mieście. Zasób czy zagrożenie? Pomysły i rekomendacje <img width="200" height="200" width_o="200" height_o="200" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" data-mid="166648440" border="0" data-scale="100" src="https://freight.cargo.site/w/200/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" /> Pełen tekst – podsumowanie warsztatow (PDF) <img width="200" height="200" width_o="200" height_o="200" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" data-mid="166648440" border="0" data-scale="100" src="https://freight.cargo.site/w/200/i/32cd7ad7a4e024b7e9f589db9b606104d84c742c71e310fab1351139d420fef8/55209-200.png" /> Treść ekspertyzy CMOK (PDF) Opinia Centrum Ochrony Mokradeł dot. projektu poprawy uwilgotnienia Turzycowego Błota poprzez doprowadzenie wody opadowej z okolicy 〜 &nbsp;〜 &nbsp;〜 https://pamietajmy.bagna.pl/Homepage-mapa Fri, 08 Apr 2022 12:38:53 +0000 Pamiętajmy o Mokradłach https://pamietajmy.bagna.pl/Homepage-mapa https://pamietajmy.bagna.pl/Cmok Fri, 08 Apr 2022 11:36:38 +0000 Pamiętajmy o Mokradłach https://pamietajmy.bagna.pl/Cmok Centrum Ochrony Mokradeł Jesteśmy stowarzyszeniem działającym w dziedzinie ochrony przyrody od 2001 roku. Oficjalnie Centrum Ochrony Mokradeł zarejestrowane zostało w roku 2002 pod nazwą Stowarzyszenie „Chrońmy Mokradła!” (w skrócie CMok). Zmiana nazwy na obecną nastąpiła w roku 2006, Stowarzyszenie nadal jednak posługuje się dawnym skrótem. Podwaliny Stowarzyszenia kładli ludzie emocjonalnie lub zawodowo związani z torfowiskiem Całowanie, znajdującym się w granicach Mazowieckiego Parku Krajobrazowego. To tu, podczas spotkania z okazji Dnia Mokradeł, narodził się pomysł powołania organizacji, stawiającej sobie za cel ochronę właśnie takich miejsc. Współpraca przyrodników wywodzących się z Wydziału Biologii oraz Wydziału Geografii Uniwersytetu Warszawskiego, Instytutu Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach, Polskiego Klubu Ekologicznego "Otwockie Sosny", Mazowieckiego Towarzystwa Ochrony Fauny, Porozumienia na Rzecz Ochrony Mokradeł oraz Mazowieckiego Parku Krajobrazowego zaowocowała opracowaniem programu czynnej ochrony torfowiska Całowanie. Była również początkiem szerzej zakrojonych działań Stowarzyszenia w dziedzinie ochrony terenów podmokłych wraz z ich specyficzną fauną i florą oraz na polu edukacji przyrodniczej. Obecnie Centrum Ochrony Mokradeł działa na terenie całej Polski, ze szczególnym uwzględnieniem Mazowsza, Lubelszczyzny, Podlasia oraz Suwalszczyzny. Stowarzyszenie liczy obecnie 60 członków, skupiając zarówno zawodowych przyrodników, jak i przyrodników-amatorów. Pracami stowarzyszenia kieruje Zarząd. Pod koniec 2015 roku uzyskaliśmy status Organizacji Pożytku Publicznego, w związku z czym można przekazywać 1% podatku na naszą działalność. 〜